વિશ્વ, ભારત અને ગુજરાતના મહત્વપૂર્ણ સમાચારોનો સંગ્રહ
નમસ્કાર મિત્રો, આજે 6 એપ્રિલ 2026 ના રોજ વિશ્વભરમાં અને ભારતમાં ઘણી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ બની છે. ચાલો, આજના મુખ્ય સમાચારો પર એક નજર કરીએ.
1. ખેલો ઇન્ડિયા ટ્રાઇબલ ગેમ્સ 2026: કર્ણાટક ટોચ પર
છત્તીસગઢ (રાયપુર) માં પ્રથમ ખેલો ઇન્ડિયા ટ્રાઇબલ ગેમ્સ 2026 નું આયોજન કરવામાં આવ્યું. આ પ્રતિયોગિતામાં કર્ણાટકે કુલ 38 મેડલ (23 ગોલ્ડ, 8 સિલ્વર, 7 બ્રોન્ઝ) જીતીને પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. ઓડિશા બીજા અને ઝારખંડ ત્રીજા સ્થાને રહ્યા. યજમાન રાજ્ય છત્તીસગઢ 9મા સ્થાને રહ્યું.
ખેલો ઇન્ડિયા ટ્રાઇબલ ગેમ્સ શું છે? આ ભારતમાં આદિવાસી સમુદાયો વચ્ચે રમતોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શરૂ કરાયેલ રાષ્ટ્રીય સ્તરની રમતનું આયોજન છે. આ પ્રથમ આવૃત્તિમાં 30 રાજ્યોના લગભગ 3800 ખેલાડીઓએ 9 રમતોમાં ભાગ લીધો.
ખેલો ઇન્ડિયા કાર્યક્રમ હેઠળની વિવિધ પ્રતિયોગિતાઓ:
- ખેલો ઇન્ડિયા યુવા રમતો (KIYG) – પ્રથમ વખત 2018
- ખેલો ઇન્ડિયા યુનિવર્સિટી રમતો (KIUG) – પ્રથમ વખત 2020
- ખેલો ઇન્ડિયા શિયાળુ રમતો – પ્રથમ વખત 2020
- ખેલો ઇન્ડિયા પેરા રમતો – પ્રથમ વખત 2023
- ખેલો ઇન્ડિયા ટ્રાઇબલ રમતો – પ્રથમ વખત 2026
2. ભારતનો રક્ષા નિકાસ ઐતિહાસિક રેકોર્ડ: ₹38,424 કરોડ
નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ભારતનો રક્ષા નિકાસ (Defence Export) ₹38,424 કરોડ ના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી ગયો છે. જે પાછલા વર્ષ (₹23,622 કરોડ) ની તુલનામાં 62.66% ની જબરદસ્ત વૃદ્ધિ છે.
મુખ્ય માહિતી:
- DPSUs (ડિફેન્સ પબ્લિક સેક્ટર અંડરટેકિંગ્સ) નો હિસ્સો: 54.84% (₹21,071 કરોડ)
- પ્રાઇવેટ સેક્ટર નો હિસ્સો: 45.16% (₹17,353 કરોડ)
- હાલમાં ભારત 80 થી વધુ દેશો (યુએસ, ફ્રાન્સ, આર્મેનિયા) ને બ્રહ્મોસ મિસાઈલ, રડાર, બખ્તરબંદ વાહનો નિકાસ કરી રહ્યું છે
- રજિસ્ટર્ડ રક્ષા નિકાસકારો ની સંખ્યા 128 થી વધીને 145 થઈ
DPSUs શું છે? તે મંત્રાલયની અંતર્ગત આવતી સરકારી કંપનીઓ છે જે ભારતીય સેના અને નિકાસ માટે હથિયારો, વાહનો અને સાધનો બનાવે છે (જેમ કે HAL, BEL, BDL). રક્ષા મંત્રી – રાજનાથ સિંહ.
3. રાજા રવિ વર્માની ‘યશોદા એન્ડ કૃષ્ણ’ પેઇન્ટિંગ ₹167.20 કરોડમાં વેચાઈ
રાજા રવિ વર્મા ની પેઇન્ટિંગ ‘યશોદા એન્ડ કૃષ્ણ’ ₹167.20 કરોડ માં વેચાઈ છે. આ ભારતની સૌથી મોંઘી પેઇન્ટિંગ બની ગઈ છે. આ 1890ના દાયકાની પ્રખ્યાત પેઇન્ટિંગ છે. તેને સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયા ના અધ્યક્ષ સાયરસ એસ. પૂનાવાલ્લા એ ખરીદી છે . આ વેચાણથી એમ.એફ. હુસૈન ની ‘અનટાઇટલ્ડ (ગ્રામ યાત્રા)’ નો જૂનો રેકોર્ડ (₹118 કરોડ) તૂટી ગયો.
રાજા રવિ વર્મા વિશે:
- જન્મ: 29 એપ્રિલ 1848, કિલિમાનૂર, કેરળ
- તેમણે 1894માં મુંબઈમાં લિથોગ્રાફિક પ્રેસ ની સ્થાપના કરી
- પ્રખ્યાત પેઇન્ટિંગ્સ: શકુંતલા, અર્જુન અને સુભદ્રા, યશોદા અને કૃષ્ણ
4. મહારાષ્ટ્રની ‘માઝે ગાવ, આરોગ્ય સંપન્ન ગાવ’ મોહિમ
મહારાષ્ટ્ર સરકારે ‘માઝે ગાવ, આરોગ્ય સંપન્ન ગાવ’ (Majhe Gaav, Aarogya Sampanna Gaav) મોહિમની શરૂઆત પુણેમાં કરી. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આરોગ્ય જાગૃતિ વધારવાનો અને દરેક નાગરિકને તેના ગામમાં જ ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્ય સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. આ પહેલ હેઠળ મહાત્મા જોતીરાવ ફૂલે જન આરોગ્ય યોજના ને તમામ પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (PHCs) માં ફરજિયાત રીતે લાગુ કરવામાં આવી છે.
મહાત્મા જોતીરાવ ફૂલે જન આરોગ્ય યોજના વિશે: આ મહારાષ્ટ્ર સરકારની આરોગ્ય વીમા યોજના છે. તે 2 જુલાઈ 2012 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યના ગરીબ અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગોને કેશલેસ અને ગુણવત્તાયુક્ત ચિકિત્સા સુવિધાઓ પ્રદાન કરવાનો છે.
5. ‘We, the People of India’ પુસ્તક: લેખક ટી.એમ. કૃષ્ણ
“We, the People of India: Decoding a Nation’s Symbols” પુસ્તકના લેખક ટી.એમ. કૃષ્ણ (T.M. Krishna) છે. આ પુસ્તક ભારતના રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો (રાષ્ટ્રગીત, ધ્વજ, પ્રતીક) ના અર્થ અને તેમના વિકાસની કથા કહે છે. પુસ્તક બંધારણની પ્રસ્તાવનાના પ્રથમ વાક્ય “We, the People of India” ની આસપાસ ગુંથાયેલું છે.
ટી.એમ. કૃષ્ણ વિશે:
- જન્મ: 22 જાન્યુઆરી 1976, ચેન્નઈ
- વ્યવસાય: કર્ણાટક શાસ્ત્રીય સંગીત ગાયક, લેખક, સામાજિક કાર્યકર્તા
- રેમન મેગ્સેસે એવોર્ડ: 2016 (સામાજિક કાર્ય અને કલા માટે)
6. રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસ: 5 એપ્રિલ
ભારત દર વર્ષે 5 એપ્રિલ ના રોજ રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસ (National Maritime Day) ઉજવે છે. આ વર્ષે તેની 63મી આવૃત્તિ ઉજવાઈ રહી છે. 2026ની થીમ છે – “Maritime India – Empowering Progress”.
ઐતિહાસિક મહત્વ: 5 એપ્રિલ 1919 ના રોજ ભારતના પ્રથમ સ્વદેશી જહાજ ‘એસ.એસ. લોયલ્ટી’ એ મુંબઈથી લંડનની પોતાની પ્રથમ દરિયાઈ યાત્રા શરૂ કરી હતી. આ દિવસને 1964 માં પ્રથમ વખત ઉજવવામાં આવ્યો હતો.
7. ISROનું મિશન મિત્ર (Mission MITRA)
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) એ મિશન મિત્ર (Mission MITRA) લોન્ચ કર્યું. જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગગનયાન અવકાશયાત્રીઓની સલામતી અને કામગીરી ને સુધારવાનો છે. ISRO એ પોતાના માનવ અવકાશ ઉડ્ડયન કાર્યક્રમ હેઠળ લદ્દાખના લેહ માં MITRA નું સંચાલન 2 થી 9 એપ્રિલ 2026 સુધી કરી રહ્યું છે.
આ મિશનનો ઉદ્દેશ્ય 3,500 મીટરની ઊંચાઈએ ઓછા ઓક્સિજન (હાયપોક્સિયા), ઠંડું તાપમાન અને એકાંત જેવી અવકાશ જેવી કઠિન પરિસ્થિતિઓમાં અવકાશયાત્રીઓના માનસિક અને વર્તણૂકીય સ્થિતિસ્થાપકતાની ચકાસણી કરવાનો છે. આ તેના પ્રકારનો પ્રથમ ટીમ બિહેવિયરલ અભ્યાસ છે.
8. ભારતનો પ્રથમ સ્વદેશી ‘કોલ ટુ એમોનિયમ નાઈટ્રેટ’ પ્લાન્ટ
ભારતનો પ્રથમ સ્વદેશી કોલ ટુ એમોનિયમ નાઈટ્રેટ પ્લાન્ટ ઓડિશા માં સ્થાપિત થશે. આ પ્લાન્ટ ઓડિશાના ઝારસુગુડા જિલ્લામાં લગભગ 350 એકર જમીન પર સ્થાપિત કરવામાં આવશે. તેની ઉત્પાદન ક્ષમતા 2000 ટન પ્રતિ દિવસની હશે. આ પ્રોજેક્ટમાં BHEL દ્વારા સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી રીતે વિકસિત કોલ ગેસિફિકેશન ટેક્નોલોજી નો ઉપયોગ થશે.
BHEL વિશે: સ્થાપના 1956, મુખ્યાલય નવી દિલ્હી, આ મહારત્ના કંપની છે.
9. NHAIનો વધવન પોર્ટ-તાવા ગામ એક્સપ્રેસવે
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પ્રાધિકરણ (NHAI) એ લગભગ 31.37 કિમી લાંબો 4-લેન એક્સપ્રેસવે બનાવવાની મંજૂરી આપી છે, જે વધવન પોર્ટ ને NH-48 સાથે જોડશે. આ પ્રોજેક્ટ હાઈબ્રિડ એન્યુટી મોડ (HAM) પર બનશે. એક્સપ્રેસવે તાવા ગામ થી શરૂ થઈને વધવન પોર્ટ સુધી જશે. આનો ખર્ચ લગભગ ₹2,500 કરોડથી વધુ છે.
NHAI વિશે: સ્થાપના 1988, મુખ્યાલય નવી દિલ્હી, અધ્યક્ષ – સંતોષ કુમાર યાદવ.
10. SAFF U-20 ચેમ્પિયનશિપ 2026: બાંગ્લાદેશે ભારતને હરાવ્યું
SAFF U-20 ચેમ્પિયનશિપ 2026 નો ફાઈનલ મેચ કાઠમંડુમાં રમાયો, જ્યાં બાંગ્લાદેશ એ ભારતને 4-3 થી હરાવ્યું. વિજેતા – બાંગ્લાદેશ, રનર-અપ – ભારત. સર્વશ્રેષ્ઠ ગોલકીપર – બાંગ્લાદેશના મુહમ્મદ ઇસ્માઈલ હોસેન મહિન. સૌથી વધુ ગોલ કરનાર – માલદીવ્સના મુહમ્મદ ઇલાન ઇમરાન અને ભારતના ઓમાંગ ડોદુમ (3 ગોલ). સૌથી મૂલ્યવાન ખેલાડી – ભારતના ઓમાંગ ડોદુમ.
SAFF વિશે: સ્થાપના 1997, મુખ્યાલય – ઢાકા (બાંગ્લાદેશ), પ્રમુખ – કાઝી મુહમ્મદ સલાહુદ્દીન. SAFF સભ્યો – ભારત, બાંગ્લાદેશ, નેપાળ, ભૂટાન, માલદીવ્સ, શ્રીલંકા, પાકિસ્તાન.
માર્ગદર્શિકા – મહત્વપૂર્ણ યાદ રાખવા જેવા મુદ્દાઓ
| 1 | ખેલો ઇન્ડિયા ટ્રાઇબલ ગેમ્સ | 2026માં પ્રથમ આવૃત્તિ, કર્ણાટક ટોચ પર |
| 2 | રક્ષા નિકાસ 2025-26 | ₹38,424 કરોડ, 62.66% વૃદ્ધિ |
| 3 | સૌથી મોંઘી પેઇન્ટિંગ | ‘યશોદા એન્ડ કૃષ્ણ’ – ₹167.20 કરોડ, રાજા રવિ વર્મા |
| 4 | રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસ | 5 એપ્રિલ, 2026 થીમ: “Maritime India – Empowering Progress” |
| 5 | મિશન મિત્ર | ISRO, લેહ (લદ્દાખ), 2-9 એપ્રિલ 2026 |
| 6 | NHAI એક્સપ્રેસવે | વધવન પોર્ટ (પાલઘર) થી તાવા ગામ NH-48 સુધી |
| 7 | SAFF U-20 | બાંગ્લાદેશે ભારતને 4-3 થી હરાવ્યું |
Today Current Affairs MCQ – તમારા જ્ઞાનની કસોટી કરો
પ્રશ્ન 1: ‘ખેલો ઇન્ડિયા ટ્રાઇબલ ગેમ્સ 2026’ માં પદક તાલિકામાં કયા રાજ્યે ટોચનું સ્થાન મેળવ્યું છે?
A) ઓડિશા
B) કર્ણાટક
C) ઝારખંડ
D) છત્તીસગઢ
જવાબ: B) કર્ણાટક
પ્રશ્ન 2: નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ભારતનો રક્ષા નિકાસ કેટલા રૂપિયાના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી ગયો છે?
A) ₹23,622 કરોડ
B) ₹38,424 કરોડ
C) ₹50,000 કરોડ
D) ₹21,071 કરોડ
જવાબ: B) ₹38,424 કરોડ
પ્રશ્ન 3: ભારતની સૌથી મોંઘી પેઇન્ટિંગ ‘યશોદા એન્ડ કૃષ્ણ’ ₹167.20 કરોડમાં વેચાઈ છે, તે કોણે બનાવી છે?
A) એમ.એફ. હુસૈન
B) રાજા રવિ વર્મા
C) અમૃતા શેરગિલ
D) એસ.એચ. રઝા
જવાબ: B) રાજા રવિ વર્મા
પ્રશ્ન 4: ‘માઝે ગાવ, આરોગ્ય સંપન્ન ગાવ’ અભિયાન કયા રાજ્ય દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું છે?
A) ગુજરાત
B) કર્ણાટક
C) મહારાષ્ટ્ર
D) મધ્ય પ્રદેશ
જવાબ: C) મહારાષ્ટ્ર
પ્રશ્ન 5: “We, the People of India: Decoding a Nation’s Symbols” પુસ્તકના લેખક કોણ છે?
A) રોમિલા થાપર
B) ટી.એમ. કૃષ્ણ
C) સુગતા બોઝ
D) ગોપાલ કૃષ્ણ ગાંધી
જવાબ: B) ટી.એમ. કૃષ્ણ
પ્રશ્ન 6: રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસ ભારતમાં ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
A) 1 એપ્રિલ
B) 3 માર્ચ
C) 10 મે
D) 5 એપ્રિલ
જવાબ: D) 5 એપ્રિલ
પ્રશ્ન 7: ગગનયાન મિશનના અવકાશયાત્રીઓની સલામતી અને કામગીરીને સુધારવા માટે “મિશન મિત્ર” કયા સંગઠન દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે?
A) ISRO
B) DRDO
C) NASA
D) ESA
જવાબ: A) ISRO
પ્રશ્ન 8: ભારતનો પ્રથમ સ્વદેશી ‘કોલ ટુ એમોનિયમ નાઈટ્રેટ’ પ્રોજેક્ટ કયા રાજ્યમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યો છે?
A) ઝારખંડ
B) ઓડિશા
C) ગુજરાત
D) મહારાષ્ટ્ર
જવાબ: B) ઓડિશા
પ્રશ્ન 9: NHAI એ મહારાષ્ટ્રમાં કયા બે સ્થળો વચ્ચે 4-લેન એક્સપ્રેસવે બનાવવાની મંજૂરી આપી છે?
A) JNPT થી તાલોજા
B) નાગપુર થી શિરડી
C) નવી મુંબઈ થી પુણે
D) વધવન પોર્ટ થી તાવા ગામ
જવાબ: D) વધવન પોર્ટ થી તાવા ગામ
પ્રશ્ન 10: SAFF U-20 ચેમ્પિયનશિપ 2026 ના ફાઈનલ મુકાબલામાં કયા દેશે ભારતને 4-3 થી હરાવીને ખિતાબ જીત્યો?
A) નેપાળ
B) બાંગ્લાદેશ
C) માલદીવ્સ
D) ભૂટાન
જવાબ: B) બાંગ્લાદેશ