તાપી નદી, જેને ‘તાપ્તી’ અને ‘સુર્યપુત્રી’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે મધ્ય ભારતની એક મહત્વપૂર્ણ નદી છે. આ નદી ભારતની ત્રણ મોટી નદીઓમાંની એક છે જે પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે (નર્મદા અને મહી બાકીની બે છે).
તાપીની ખાસ વિશેષતાઓ:
- ઊલટી દિશામાં વહેતી નદી: નર્મદા અને મહીની જેમ તાપી પણ પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ વહે છે
- સૂર્યપુત્રી: પૌરાણિક કથા અનુસાર તાપીને સૂર્યદેવની પુત્રી માનવામાં આવે છે
- સાતપુડા-વિંધ્યા વચ્ચે પ્રવાહ: નર્મદાની જેમ તાપી પણ સાતપુડા પર્વતમાળામાંથી નીકળે છે
યાદ રાખવા માટે શૉર્ટકટ:
- અન્ય નામ: “તાપ્તી” અને “સુર્યપુત્રી”
- ખાસિયત: પૂર્વ-પશ્ચિમ વહેતી ત્રણ નદીઓમાંની એક (નર્મદા + મહી + તાપી)
1. ઉદ્ગમ સ્થળ અને સમુદ્ર સંગમ સ્થળ (Origin and Mouth)
| ઉદ્ગમ સ્થળ (Origin) | મુલ્તાઇ (સાતપુડા પર્વતમાળા) | મધ્ય પ્રદેશ (બેતુલ જિલ્લો) |
| સમુદ્ર સંગમ (Mouth) | ડુમસ/ડુમ્મસ ખાતે ખંભાતનો અખાત → અરબી સમુદ્ર | ગુજરાત (સુરત જિલ્લો) |
મુલ્તાઇનું મહત્વ:
- મુલ્તાઇ શહેરનું સંસ્કૃત નામ ‘મૂલતાપી’ છે, જેનો અર્થ થાય છે ‘તાપીનું મૂળ’
- વિષ્ણુ પુરાણ મુજબ તાપીનો ઉદભવ ઋષ્ય પહાડથી ગણાય છે
- મુલ્તાઇમાં 7 કુંડ આવેલા છે – સૂર્યકુંડ, તૃપ્તિ કુંડ, ધર્મ કુંડ, પાપ કુંડ, નારદ કુંડ, શનિ કુંડ, નાગા બાબા કુંડ
રસપ્રદ તથ્ય:
- થાઇલેન્ડમાં આવેલી તાપી નદીનું નામ ભારતની તાપી નદી ઉપરથી ઓગષ્ટ ૧૯૧૫માં પાડવામાં આવ્યું છે
યાદ રાખવા માટે શૉર્ટકટ:
- ઉદ્ગમ: “મુલ્તાઇ (બેતુલ, મધ્ય પ્રદેશ)” → “મૂલતાપી” (તાપીનું મૂળ)
- સંગમ: “ડુમસ (સુરત, ગુજરાત)” → “ખંભાતનો અખાત” → “અરબી સમુદ્ર”
2. લંબાઈ અને ખોરવણી ક્ષેત્રફળ (Length and Drainage Basin)
| કુલ લંબાઈ | 724 કિલોમીટર (ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં 752 કિમી દર્શાવેલ છે) |
| ખોરવણી ક્ષેત્રફળ | 65,145 ચોરસ કિલોમીટર (ભારતના ક્ષેત્રફળના 2%) |
લંબાઈની દ્રષ્ટિએ સ્થાન:
- પ્રાયદ્વીપીય ભારતની મહત્વપૂર્ણ નદીઓમાંની એક
- નર્મદા પછી પશ્ચિમ વાહિની મોટી નદી
નદીનો પ્રવાહ વિભાગ (ગુજરાતી વિશ્વકોશ મુજબ):
| પ્રથમ વિભાગ | ઉદગમથી ખાનદેશ (મહારાષ્ટ્ર) સુધી | 250 કિમી |
| દ્વિતીય વિભાગ | ખાનદેશ વિસ્તાર | 280 કિમી |
| તૃતીય વિભાગ | ખડકાળ પ્રદેશથી ગુજરાતના નીચાણવાળા વિસ્તાર સુધી | 80 કિમી |
| ચતુર્થ વિભાગ | સૂરતના મેદાનમાંથી સમુદ્ર સુધી | 144 કિમી |
યાદ રાખવા માટે શૉર્ટકટ:
- લંબાઈ: “724 કિમી” → નર્મદા (1312)ની લગભગ અડધી
- ક્ષેત્રફળ: “65,145 ચો.કિમી” → ભારતના 2% વિસ્તાર
3. રાજ્યો અને જિલ્લાઓ (States and Districts)
ત્રણ રાજ્યોમાં વિભાજન:
| મહારાષ્ટ્ર | 51,504 | અમરાવતી, અકોલા, બુલઢાણા, વાશીમ, જલગાંવ, ધુળે, નંદરબાર, નાસિક |
| મધ્ય પ્રદેશ | 9,804 | બેતુલ, બુરહાનપુર |
| ગુજરાત | 3,837 | સુરત, તાપી (સોનગઢ) |
ગુજરાતમાં તાપી જિલ્લો:
- વર્ષ 2007માં સુરત જિલ્લાના વિભાજનથી તાપી જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી
- મુખ્ય મથક: વ્યારા
- તાલુકાઓ: વ્યારા, સોનગઢ, વાલોડ, ઉચ્છલ, ડોલવણ, કુકરમુંડા, નિઝર
- તાપી નદીના નામ પરથી જિલ્લાનું નામ રાખવામાં આવ્યું
યાદ રાખવા માટે શૉર્ટકટ:
- રાજ્યો: “મ-મ-ગુ” (મધ્ય પ્રદેશ – મહારાષ્ટ્ર – ગુજરાત) – નર્મદા જેવા જ, પણ ક્ષેત્રફળનું પ્રમાણ અલગ
- સૌથી મોટો હિસ્સો: મહારાષ્ટ્ર (51,504 ચો.કિમી – લગભગ 79%)
4. ઉપનદીઓ (Tributaries)
મુખ્ય ઉપનદીઓ:
| 1 | પૂર્ણા | સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉપનદી |
| 2 | ગિરણા | પ્રાથમિક ઉપનદીઓમાંની એક |
| 3 | પાંઝરા | ધુલિયા જિલ્લામાં તાપીમાં ભળે છે |
| 4 | વાઘુર | મહત્વપૂર્ણ ઉપનદી |
| 5 | બોરી | – |
| 6 | અનેર/અનાર | – |
| 7 | અમરાવતી | ધુલિયા જિલ્લાના માલપુર ગામ પાસે ભળે છે |
| 8 | અરુણાવતી | શિરપુર જિલ્લામાં ભળે છે |
| 9 | ગોમાઈ | નંદુરબાર જિલ્લામાં ભળે છે |
| 10 | વાકી | ધુલિયા જિલ્લામાં ભળે છે |
| 11 | બુરાઈ | ધુલિયા જિલ્લામાં ભળે છે |
| 12 | અંજલી | – |
| 13 | શિવા | – |
સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉપનદીઓ:
- પૂર્ણા, ગિરણા અને પાંઝરા – આ ત્રણને તાપીની પ્રાથમિક ઉપનદીઓ ગણવામાં આવે છે
યાદ રાખવા માટે શૉર્ટકટ (ટ્રીક):
- મુખ્ય ત્રણ ઉપનદીઓ: “પૂ-ગિ-પાં” (પૂર્ણા, ગિરણા, પાંઝરા)
- સાત મુખ્ય: “પૂ-ગિ-પાં-વા-બો-અને-શિ” (પૂર્ણા, ગિરણા, પાંઝરા, વાઘુર, બોરી, અનેર, શિવા)
5. મુખ્ય સિંચાઈ અને જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સ (Major Irrigation & Hydroelectric Projects)
તાપી નદી પર બે મુખ્ય બંધ આવેલા છે:
ઉકાઈ બંધ (Ukai Dam)
| સ્થાન | તાપી જિલ્લો, ગુજરાત |
| નદી | તાપી |
| મહત્વ | સિંચાઈ અને જળવિદ્યુત ઉત્પાદન |
| વિશેષતા | પાસે જળવિદ્યુતનું ઉત્પાદન થાય છે |
કાકરાપાર બંધ (Kakrapar Dam)
| સ્થાન | સુરત જિલ્લો, ગુજરાત |
| નદી | તાપી |
| મહત્વ | સિંચાઈ યોજના |
| વિશેષતા | કાકરાપાર પર અણુ ઊર્જા સ્ટેશન (Atomic Energy Station) પણ સ્થાપવામાં આવેલ છે |
અન્ય માળખાં:
- ડોસવાડા ડેમ: તાપી જિલ્લામાં આવેલો બંધ
- હિન્દુસ્તાન બ્રિજ: તાપી જિલ્લામાં આવેલો પુલ
સિંચાઈનો ઉપયોગ:
- સામાન્ય રીતે તાપી નદીના પાણીનો ઉપયોગ સિંચાઈ માટે ઓછો થાય છે
- મુખ્યત્વે બંધો દ્વારા સિંચાઈ થાય છે
યાદ રાખવા માટે શૉર્ટકટ:
- તાપીના બે મુખ્ય બંધ: “ઉ-કા” (ઉકાઈ + કાકરાપાર)
- ઉકાઈ → તાપી જિલ્લો (સિંચાઈ + વીજળી)
- કાકરાપાર → સુરત જિલ્લો (+ અણુ ઊર્જા સ્ટેશન)
6. સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક મહત્વ (Cultural and Religious Significance)
ધાર્મિક માન્યતાઓ:
- તાપીને સૂર્યદેવની પુત્રી માનવામાં આવે છે
- પૌરાણિક કથા અનુસાર, સૂર્યદેવે પોતાની ભીષણ ગરમીથી બચવા માટે તાપી નદીને જન્મ આપ્યો હતો
- તાપી પુરાણ મુજબ તાપીમાં સ્નાન કરવાથી પાપોથી મુક્તિ મળે છે
- મહાભારત કાળમાં પણ તાપીનો ઉલ્લેખ મળે છે
- સ્કંદ પુરાણમાં તાપીની મહિમા વર્ણવેલી છે
લોકોક્તિ:
“ગંગામાં સ્નાન, નર્મદાના દર્શન અને તાપીનું સ્મરણ” – આ ત્રણેયથી પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે
ધાર્મિક સ્થળો:
| બોધન | સુરતથી 24 કિમી દૂર પૂર્વમાં | દર 12 વર્ષે મેળો ભરાય છે |
| ગૌમુખ | તાપી જિલ્લો | ધાર્મિક સ્થળ |
| સોનગઢનો કિલ્લો | તાપી જિલ્લો | ઐતિહાસિક સ્થળ |
તાપી જયંતી (Tapi Jayanti):
- સમય: આષાઢ મહિનાની શુક્લ પક્ષની સપ્તમી
- મહત્વ: તાપી નદીનો જન્મોત્સવ ઉજવાય છે
યાદ રાખવા માટે શૉર્ટકટ:
- તાપી જયંતી: “આષાઢ શુક્લ સપ્તમી”
- મંત્ર જેવી લોકોક્તિ: “ગંગા સ્નાન, નર્મદા દર્શન, તાપી સ્મરણ”
- તાપીના નામ: સૂર્યપુત્રી (પિતા સૂર્યદેવ)
7. તાપી નદીના કિનારે આવેલા શહેરો અને સ્થળો (Cities and Places on Tapi Banks)
મુખ્ય શહેરો:
| સુરત | ગુજરાત | સૌથી મહત્વપૂર્ણ શહેર, ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારિક કેન્દ્ર |
| બેતુલ | મધ્ય પ્રદેશ | ઉદ્ગમ નજીકનું શહેર |
| બુરહાનપુર | મધ્ય પ્રદેશ | ઐતિહાસિક શહેર |
| ભુસાવળ | મહારાષ્ટ્ર | રેલ્વે જંકશન માટે પ્રખ્યાત |
| નંદરબાર | મહારાષ્ટ્ર | જિલ્લા મથક |
| ધુળે | મહારાષ્ટ્ર | જિલ્લા મથક |
| જલગાંવ | મહારાષ્ટ્ર | મોટું શહેર |
| અમરાવતી | મહારાષ્ટ્ર | જિલ્લા મથક |
| સિંદખેડા | મહારાષ્ટ્ર | – |
ગુજરાતના પ્રખ્યાત સ્થળો:
| સુરત શહેર | સુરત | ડાયમંડ ઉદ્યોગ, કાપડ ઉદ્યોગ, કિનારે સ્થિત |
| સોનગઢ | તાપી | કિલ્લો, ઐતિહાસિક સ્થળ |
| ડુમસ | સુરત | નદીનું મુખ, ખંભાતના અખાતમાં ભળે છે |
| હરણફાળ | – | ગુજરાતમાં તાપીના પ્રવેશનું સ્થળ |
| સવાલીન બંદર | સુરત | નદીના મુખ પર આવેલું બંદર |
ઐતિહાસિક મહત્વ:
- મુગલ કાળ દરમ્યાન સુરત શહેરના મક્કા ઓવારા પરથી હજ પઢવા માટે જતા યાત્રીઓના જહાજો તાપી માર્ગે અરબી સમુદ્રમાં પ્રવેશતા હતા
- ભૂતકાળમાં તાપીના મુખમાં વહાણો પ્રવેશી શકતાં હોવાથી સુરત ઐતિહાસિક રીતે એક પ્રખ્યાત બંદર બન્યું હતું
8. તાપી નદી પરના મહત્વપૂર્ણ પુલ (Important Bridges on Tapi)
સુરત શહેરના મુખ્ય પુલ:
| જહાંગીરપુરા-ડભોલી બ્રિજ | જહાંગીરપુરા અને ડભોલી વચ્ચે | સુરત શહેરનો મહત્વપૂર્ણ પુલ |
| ચંદ્રશેખર આઝાદ રીવર બ્રિજ | – | સુરતનો અન્ય મહત્વપૂર્ણ પુલ |
| વિયર કમ કોઝવે | – | સુરત શહેરને જોડતો માર્ગ |
| ડી-માર્ટ કોઝવે લીંક રોડ | – | વૈકલ્પિક માર્ગ |
જહાંગીરપુરા-ડભોલી બ્રિજ વિશે માહિતી:
- 2026માં આ પુલના રીપેરીંગ માટે 78 દિવસ (11 ફેબ્રુઆરીથી 30 એપ્રિલ) બંધ રાખવામાં આવ્યો હતો
9. પર્યાવરણીય અને આર્થિક મહત્વ (Environmental & Economic Importance)
કૃષિ મહત્વ:
- તાપી નદીની માટી ઘણી ફળદ્રુપ છે
- નદીની આસપાસ કપાસ, સોયાબિન, શેરડી, કેળાં અને વિવિધ પ્રકારની દાળની ખેતી થાય છે
- ગંગાની જેમ તાપીને પણ અન્નના ભંડાર તરીકે જોવામાં આવે છે
ઔદ્યોગિક મહત્વ:
- તાપીના કિનારે વસેલાં શહેરોમાં કાપડ, રસાયણ, હીરાના કારખાના અને ખાદ્ય પ્રસંસ્કરણ ઉદ્યોગો વિકસ્યા છે
- લાખો લોકોને રોજગારી મળે છે
વન્યજીવ અને જૈવવિવિધતા:
- સાતપુડામાંથી પસાર થતી વખતે અનેક વન ક્ષેત્રોને જીવન આપે છે
- હરણ, રીંછ જેવા જીવોને પાણી અને ભોજન મળે છે
- તાપી નદીના ડેલ્ટા ક્ષેત્રમાં અનેક પક્ષીઓ અને પ્રવાસી પક્ષીઓનો આશ્રયસ્થાન છે
- નદીમાં માછલીઓની અનેક પ્રજાતિઓ મળી આવે છે
જળ સંસાધન:
- તાપીનો વાર્ષિક પ્રવાહ લગભગ 17-18 બિલિયન ઘનમીટર
- 75% પાણીનો આધાર વરસાદ પર રહે છે
યાદ રાખવા માટે:
- તાપી ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશમાં લાખો લોકોની કૃષિ, પીવાનાં પાણી અને ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે
10. સારાંશ (Summary Table)
| અન્ય નામો | તાપ્તી, સૂર્યપુત્રી |
| ઉદ્ગમ | મુલ્તાઇ (બેતુલ જિલ્લો, મધ્ય પ્રદેશ) – સાતપુડા પર્વતમાળા |
| સંગમ | ડુમસ/ડુમ્મસ ખાતે ખંભાતનો અખાત → અરબી સમુદ્ર (ગુજરાત) |
| લંબાઈ | 724 કિમી |
| ખોરવણી ક્ષેત્ર | 65,145 ચોરસ કિમી (ભારતના 2%) |
| બેસિન રાજ્યો | મહારાષ્ટ્ર (51,504), મધ્ય પ્રદેશ (9,804), ગુજરાત (3,837) |
| મુખ્ય ઉપનદીઓ | પૂર્ણા, ગિરણા, પાંઝરા, વાઘુર, બોરી, અનેર |
| મુખ્ય બંધ | ઉકાઈ બંધ (તાપી જિલ્લો), કાકરાપાર બંધ (સુરત જિલ્લો) |
| પ્રખ્યાત શહેરો | સુરત (ગુજરાત), ભુસાવળ (મહારાષ્ટ્ર), બુરહાનપુર (મ.પ્ર.) |
| મુખ્ય તહેવાર | તાપી જયંતી (આષાઢ શુક્લ સપ્તમી) |
| ધાર્મિક મહત્વ | સૂર્યપુત્રી, તાપી સ્મરણથી પુણ્ય |
11. અગાઉના વર્ષોના પરીક્ષા પ્રશ્નો (Previous Year Questions)
પ્રશ્ન 1:
તાપી નદીનું ઉદ્ગમ સ્થળ નીચેનામાંથી કયું છે?
- (A) અમરકંટક
- (B) મુલ્તાઇ
- (C) ત્ર્યંબકેશ્વર
- (D) મહાબળેશ્વર
જવાબ: (B) મુલ્તાઇ
પ્રશ્ન 2:
તાપી નદી કયા સાગરમાં મળે છે?
- (A) બંગાળના અખાતમાં
- (B) અરબી સમુદ્રમાં
- (C) હિંદ મહાસાગરમાં
- (D) લક્ષદ્વીપ સાગરમાં
જવાબ: (B) અરબી સમુદ્રમાં
પ્રશ્ન 3:
તાપી નદીની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉપનદી કઈ છે?
- (A) ગિરણા
- (B) પાંઝરા
- (C) પૂર્ણા
- (D) વાઘુર
જવાબ: (C) પૂર્ણા
પ્રશ્ન 4:
ગુજરાતમાં તાપી નદી પર આવેલો પ્રખ્યાત બંધ કયો છે જ્યાં અણુ ઊર્જા સ્ટેશન પણ સ્થપાયેલ છે?
- (A) ઉકાઈ બંધ
- (B) સરદાર સરોવર બંધ
- (C) કાકરાપાર બંધ
- (D) ડોસવાડા ડેમ
જવાબ: (C) કાકરાપાર બંધ
પ્રશ્ન 5:
નર્મદા અને મહી ઉપરાંત પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશામાં વહેતી ત્રીજી મોટી નદી કઈ છે?
- (A) ગોદાવરી
- (B) કૃષ્ણા
- (C) તાપી
- (D) કાવેરી
જવાબ: (C) તાપી
પ્રશ્ન 6:
તાપી નદીને ‘સૂર્યપુત્રી’ કેમ કહેવામાં આવે છે?
- (A) તે સૂર્યના તેજથી પ્રકાશિત થાય છે
- (B) પૌરાણિક કથા મુજબ તે સૂર્યદેવની પુત્રી છે
- (C) તે સૂર્યની દિશામાં વહે છે
- (D) તેનું પાણી સૂર્યના કિરણોથી ગરમ રહે છે
જવાબ: (B) પૌરાણિક કથા મુજબ તે સૂર્યદેવની પુત્રી છે
પ્રશ્ન 7:
તાપી નદીનો ખોરવણી ક્ષેત્ર (ડ્રેનેજ બેસિન) ભારતના કુલ ક્ષેત્રફળના કેટલા ટકા છે?
- (A) 1%
- (B) 2%
- (C) 3%
- (D) 4%
જવાબ: (B) 2%
પ્રશ્ન 8:
તાપી જયંતી ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
- (A) ચૈત્ર શુક્લ સપ્તમી
- (B) માહ શુક્લ સપ્તમી
- (C) આષાઢ શુક્લ સપ્તમી
- (D) કારતક શુક્લ સપ્તમી
જવાબ: (C) આષાઢ શુક્લ સપ્તમી
પ્રશ્ન 9:
નીચેનામાંથી કયું શહેર તાપી નદીના કિનારે આવેલું નથી?
- (A) સુરત
- (B) ભુસાવળ
- (C) ઇન્દોર
- (D) બુરહાનપુર
જવાબ: (C) ઇન્દોર
પ્રશ્ન 10:
તાપી નદીના કિનારે સુરતથી 24 કિમી દૂર પૂર્વમાં કયું ધાર્મિક સ્થળ આવેલું છે જ્યાં દર 12 વર્ષે મેળો ભરાય છે?
- (A) શૂલપાણેશ્વર
- (B) ગરુડેશ્વર
- (C) બોધન
- (D) ઓમકારેશ્વર
જવાબ: (C) બોધન
12. ઝડપી પુનરાવર્તન માટે શૉર્ટકટ્સ (Quick Revision Shortcuts)
ટ્રીક 1: તાપીની ખાસિયતો
“સૂ-પ-ત્ર”
- સૂ = સૂર્યપુત્રી (પૌરાણિક માન્યતા)
- પ = પશ્ચિમ વાહિની (પૂર્વ-પશ્ચિમ વહેતી)
- ત્ર = ત્રણ નદીઓમાંની એક (નર્મદા, મહી, તાપી)
ટ્રીક 2: ઉદ્ગમ અને સંગમ
“મુ-ડુ”
- મુ = મુલ્તાઇ (ઉદ્ગમ)
- ડુ = ડુમસ (સંગમ)
ટ્રીક 3: રાજ્યો અને ક્ષેત્રફળ
“મ-મ-ગુ = 51-9-3”
- મહારાષ્ટ્ર = 51,504 ચો.કિમી
- મધ્ય પ્રદેશ = 9,804 ચો.કિમી
- ગુજરાત = 3,837 ચો.કિમી
ટ્રીક 4: મુખ્ય ઉપનદીઓ (ટોપ 5)
“પૂ-ગિ-પાં-વા-બો”
- પૂ = પૂર્ણા
- ગિ = ગિરણા
- પાં = પાંઝરા
- વા = વાઘુર
- બો = બોરી
ટ્રીક 5: મુખ્ય બંધ
“ઉ-કા”
- ઉ = ઉકાઈ બંધ (તાપી જિલ્લો)
- કા = કાકરાપાર બંધ (સુરત જિલ્લો) + અણુ ઊર્જા સ્ટેશન
ટ્રીક 6: તાપી જયંતી
“આષાઢ સપ્તમી”
- આષાઢ મહિનો
- શુક્લ પક્ષ
- સપ્તમી
ટ્રીક 7: મહત્વપૂર્ણ શહેરો
“સુ-ભુ-બુ”
- સુ = સુરત (ગુજરાત)
- ભુ = ભુસાવળ (મહારાષ્ટ્ર)
- બુ = બુરહાનપુર (મધ્ય પ્રદેશ)
તાપી નદી ભારતની મહત્વપૂર્ણ પશ્ચિમ વાહિની નદીઓમાંની એક છે. નર્મદા અને મહી સાથે તે ત્રણ નદીઓનું જૂથ બનાવે છે જે પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ વહે છે. સૂર્યપુત્રી તરીકે ઓળખાતી આ નદી ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક, આર્થિક અને ઔદ્યોગિક દૃષ્ટિએ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ:
તાપી જયંતી આષાઢ મહિનામાં ઉજવાય છે
તાપી એ પૂર્વ-પશ્ચિમ વહેતી ત્રણ મોટી નદીઓમાંની એક
સૂર્યપુત્રી તરીકે ધાર્મિક મહત્વ
ઉકાઈ અને કાકરાપાર બંધ (કાકરાપાર ખાતે અણુ ઊર્જા સ્ટેશન)
સુરત જેવું મોટું ઔદ્યોગિક શહેર તાપીના કિનારે વસેલું