12 માર્ચ 2026 કરંટ અફેર્સ | આજના કરંટ અફેર્સ | Daily Current Affairs 12 March 2026

1. જળ જીવન મિશન 2.0: નવી પહેલ અને ડિજિટલ સુધારાઓ

ભારત સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલ જળ જીવન મિશન (JJM) નો આગામી તબક્કો, જેને જળ જીવન મિશન 2.0 તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે મૂળભૂત પાણી પુરવઠા ઉપરાંત ટેક્નોલોજી અને ટકાઉપણા પર ભાર મૂકે છે. 2028 સુધી લંબાવાયેલા આ મિશનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દરેક ગ્રામીણ ઘરને ‘હર ઘર જલ’ પહોંચાડવાનો છે, પરંતુ હવે તે વધુ આધુનિક અને ડિજિટલ અભિગમ સાથે કામ કરશે.

મુખ્ય નવી પહેલો અને ડિજિટલ સુધારાઓ:

1. ડિજિટલ મોનિટરિંગ અને મેનેજમેન્ટ:
   • રીઅલ-ટાઇમ ટ્રેકિંગ: પાણીની સપ્લાયને ડિજિટલ રીતે મોનિટર કરવામાં આવશે. આનાથી એ જાણી શકાય કે કયા ગામમાં, ક્યારે અને કેટલું પાણી પહોંચી રહ્યું છે.
   • સ્માર્ટ વોટર સપ્લાય સિસ્ટમ: પાણીના વિતરણને વધુ કાર્યક્ષમ અને પારદર્શક બનાવવા માટે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. સેન્સર અને ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ દ્વારા પાણીના દબાણ અને ગુણવત્તા પર નજર રાખી શકાય.
2. પાણીની ગુણવત્તા પર ફોકસ:
   • ગ્રામ સ્તરે પરીક્ષણ: પાણીની ગુણવત્તા ચકાસવા માટે ગામ કક્ષાએ પરીક્ષણ સુવિધાઓ વિકસાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
   • દૂષણ નિયંત્રણ: દૂષિત પાણીથી થતા રોગોને રોકવા માટે પાણીની ગુણવત્તાનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે અને જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.
3. સમુદાયની ભાગીદારી અને ક્ષમતા નિર્માણ:
   • ગ્રામ્ય પાણી અને સ્વચ્છતા સમિતિઓ (VWSC): ગામડાઓમાં આ સમિતિઓને વધુ સક્રિય બનાવવામાં આવશે. તેઓ પાણીના સ્ત્રોતોના સંરક્ષણ, વ્યવસ્થાપન અને સ્થાનિક સ્તરે પાણી પુરવઠા પ્રણાલીની જાળવણીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
   • મહિલા સશક્તિકરણ: મહિલાઓને પાણી વ્યવસ્થાપનમાં મુખ્ય ભાગીદાર બનાવવામાં આવશે, જેથી પાણી લાવવામાં તેમનો સમય અને શ્રમ બચે અને તેઓ અન્ય વિકાસલક્ષી પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લઈ શકે.
4. નાણાકીય અને ટકાઉપણું:
   • વિસ્તૃત સમયમર્યાદા (2028): યોજનાને 2028 સુધી લંબાવવામાં આવી છે જેથી પાણી પુરવઠાનું માળખું સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત થઈ શકે અને દરેક ઘર સુધી પાણી પહોંચે.
   • નાણાકીય ભાગીદારી: કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના નાણાકીય વિભાજન (જેમ કે 50:50, 90:10)ના માળખાને ચાલુ રાખવામાં આવશે, જેમાં કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 100% ભંડોળ કેન્દ્ર સરકાર આપશે.

ટૂંકમાં, જળ જીવન મિશન 2.0 નો ઉદ્દેશ્ય માત્ર દરેક ઘર સુધી નળ દ્વારા પાણી પહોંચાડવાનો જ નથી, પરંતુ તે પાણીની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવી, પાણીની વ્યવસ્થાને ડિજિટલ રીતે કાર્યક્ષમ અને પારદર્શક બનાવવી, અને સ્થાનિક સમુદાયો, ખાસ કરીને મહિલાઓને, પાણી વ્યવસ્થાપનની પ્રક્રિયામાં સક્રિય ભાગીદાર બનાવીને આ યોજનાને લાંબા ગાળા સુધી ટકાઉ બનાવવાનો પણ છે.

2. મદુરાઈ હવાઈ મથકને આંતરરાષ્ટ્રીય દરજ્જો

મદુરાઈ હવાઈ મથકને આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક જાહેર કરવા પાછળ મુખ્યત્વે પ્રદેશના સર્વાંગીણ વિકાસના અનેક મહત્વપૂર્ણ ઉદ્દેશ્યો સમાયેલા છે:

૧. પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવું:
મદુરાઈ ખાતે આવેલું વિશ્વ પ્રસિદ્ધ મીનાક્ષી અમ્માન મંદિર દર વર્ષે દેશ-વિદેશથી લાખો ભક્તો અને પ્રવાસીઓને આકર્ષિત કરે છે. હવાઈ મથકને આંતરરાષ્ટ્રીય દરજ્જો મળવાથી વિદેશી પ્રવાસીઓ માટે અહીં આવવાનું સરળ બનશે, જેનાથી પર્યટન ઉદ્યોગને મોટો વેગ મળશે.

૨. વેપાર અને આર્થિક વિકાસને વેગ આપવો:
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોની શરૂઆતથી મદુરાઈ અને આસપાસનો પ્રદેશ વૈશ્વિક બજાર સાથે સીધો જોડાઈ જશે. આના પરિણામે સ્થાનિક વેપાર, નિકાસ અને રોકાણની નવી તકો ઊભી થશે, જેનાથી પ્રદેશના અર્થતંત્રને મજબૂતી મળશે.

૩. આંતરરાષ્ટ્રીય સંપર્ક (કનેક્ટિવિટી) સુધારવો:
આ પગલું મદુરાઈ અને સમગ્ર દક્ષિણ તમિલનાડુને મધ્ય પૂર્વ, દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા અને અન્ય વૈશ્વિક શહેરો સાથે સીધું જોડવાનો માર્ગ મોકળો કરશે. આ સુધારેલા જોડાણથી માત્ર લોકોની અવરજવર સરળ નહીં બને, પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને શૈક્ષણિક આદાન-પ્રદાનને પણ બળ મળશે.

મદુરાઈ શહેરનું મહત્વ

• મદુરાઈને પ્રાચીન મંદિરોના નગર તરીકે ‘ટેમ્પલ સિટી’ (મંદિરોનું શહેર) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
• તે ભારતના સૌથી જૂના સતત વસેલા શહેરોમાંનું એક છે, જેનો ઈતિહાસ હજારો વર્ષો જૂનો છે.
• આ શહેર તમિલ સંસ્કૃતિ, સાહિત્ય, કળા અને ઈતિહાસનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું છે, જે તેને એક અનોખી સાંસ્કૃતિક વિરાસત પ્રદાન કરે છે.

ભારતના મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથકો

1. ઇંદિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – દિલ્હી
2. છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – મહારાષ્ટ્ર (મુંબઈ)
3. કેમ્પેગૌડા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – કર્ણાટક (બેંગલુરુ)
4. રાજીવ ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – તેલંગાણા (હૈદરાબાદ)
5. ચેન્નઈ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – તમિલનાડુ
6. નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – પશ્ચિમ બંગાળ (કોલકાતા)
7. કોચીન આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – કેરળ
8. તિરુવનંતપુરમ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – કેરળ
9. કોઝિકોડ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – કેરળ (કાલિકટ)
10. કણ્ણુર આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – કેરળ
11. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – ગુજરાત (અમદાવાદ)
12. સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – ગુજરાત
13. શ્રી ગુરુ રામદાસ જી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – પંજાબ (અમૃતસર)
14. ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – મહારાષ્ટ્ર (નાગપુર)
15. મંગળુરુ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – કર્ણાટક
16. તિરુચિરાપલ્લી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – તમિલનાડુ
17. કોઇમ્બતૂર આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – તમિલનાડુ
18. મદુરાઈ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – તમિલનાડુ
19. ચૌધરી ચરણ સિંહ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – ઉત્તર પ્રદેશ (લખનૌ)
20. લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક – ઉત્તર પ્રદેશ (વારાણસી)

3. Cold Response Exercise 2026 લશ્કરી અભ્યાસ શરૂ

નોર્થ એટલાન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (NATO) એ કોલ્ડ રિસ્પોન્સ 2026 લશ્કરી અભ્યાસ શરૂ કર્યો છે.

• સ્થળ: આ અભ્યાસ આર્કટિક ક્ષેત્ર (Arctic Region)માં, મુખ્યત્વે નોર્વેના ઉત્તરીય ભાગમાં યોજાઈ રહ્યો છે.
• સહભાગીઓ: તેમાં 14 નાટો અને સહયોગી દેશોના લગભગ 25,000 સૈનિકો ભાગ લઈ રહ્યા છે.
• સમયગાળો: આ અભ્યાસ 9 થી 19 માર્ચ 2026 દરમિયાન ચાલશે.
• ઉદ્દેશ્ય: તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અતિશય ઠંડા અને પડકારજનક આર્કટિક સ્થિતિઓમાં નાટો ક્ષેત્રની રક્ષા કરવાની ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરવાનો છે.

કોલ્ડ રિસ્પોન્સ અભ્યાસ વિશે

• કોલ્ડ રિસ્પોન્સ એ NATO નો લશ્કરી અભ્યાસ છે.
• તે દર બે વર્ષે યોજાય છે.
• તેનો ઉદ્દેશ્ય કઠોર આર્કટિક પરિસ્થિતિઓમાં NATO ની સૈન્ય ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરવાનો છે.
• પ્રથમ આવૃત્તિ: 2006 માં નોર્વેમાં શરૂ થઈ.

નાટો (NATO) વિશે માહિતી

નોર્થ એટલાન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (NATO)

• સ્થાપના: 1949 માં 12 દેશો દ્વારા કરવામાં આવી.
• આ સંધી વોશિંગ્ટન સંધી (Washington Treaty) તરીકે પ્રખ્યાત છે.
• સભ્ય દેશો: હાલમાં 32 સભ્ય દેશો છે.
  • 31મો સભ્ય: ફિનલેન્ડ (2023)
  • 32મો સભ્ય: સ્વીડન (2024)
• સચિવ-સેનરલ: માર્ક રૂટે (Mark Rutte)
• નોંધ: તુર્કીમાં 2026 નાટો સમિટ યોજાશે.

4. બેંક ઓફ બરોડાના ગ્રીન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ

બેંક ઓફ બરોડા (Bank of Baroda) એ તાજેતરમાં ₹10,000 કરોડના ગ્રીન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ જારી કર્યા છે.

• આ ભારતનો પ્રથમ ડોમેસ્ટિક ગ્રીન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ છે, જે કોઈ ભારતીય બેંક દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યો છે.
• આ ગ્રીન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સનો સમયગાળો 7 વર્ષનો રાખવામાં આવ્યો છે.
• આ બોન્ડ પર 7.10% વ્યાજ દર (Interest Rate) નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
• આ બોન્ડ નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ઓફ ઇન્ડિયા (NSE) ના ઇલેક્ટ્રોનિક બિડિંગ પ્લેટફોર્મ દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યો હતો.

ગ્રીન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ શું છે?

ગ્રીન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ એવા બોન્ડ્સ હોય છે, જેના દ્વારા બેંકો અથવા સરકાર, પર્યાવરણ માટે લાભદાયી ગ્રીન પ્રોજેક્ટ્સ (Green Projects) માટે ભંડોળ એકત્ર કરે છે.

સરળ ભાષામાં સમજીએ તો:

• બેંકો લોકો અથવા સંસ્થાઓ પાસેથી (બોન્ડ વેચીને) પૈસા ઉધાર લે છે.
• તે પૈસાનો ઉપયોગ પર્યાવરણ સાથે સંકળાયેલી પરિયોજનાઓમાં કરે છે.

કઈ કઈ પરિયોજનાઓમાં આ પૈસાનો ઉપયોગ થાય છે?

આ ભંડોળનો ઉપયોગ નીચેની પરિયોજનાઓ માટે કરવામાં આવે છે:

• સોલાર પાવર પ્લાન્ટ (Solar Power Plant) – સૌર ઉર્જા
• વિન્ડ એનર્જી (Wind Energy) – પવન ઉર્જા
• ગ્રીન બિલ્ડિંગ (Green Building) – પર્યાવરણને અનુકૂળ ઇમારતો
• ઇલેક્ટ્રિક વ્હિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Electric Vehicle Infrastructure) – ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટેનું માળખું
• સ્વચ્છ જળ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ (Clean Water and Environmental Protection)

બેંક ઓફ બરોડા (BOB) વિશે

• પ્રકાર: જાહેર ક્ષેત્રની બેંક (Public Sector Bank)
• સ્થાપના: 1908
• મુખ્યાલય: વડોદરા (Vadodara), ગુજરાત
• વ્યવસ્થાપક નિયામક અને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (MD & CEO): દેવદત્ત ચંદ (Debadatta Chand)

5. ધૂમ્રપાન વિરોધી દિવસ 2026 (No Smoking Day 2026)

આ વર્ષે ધૂમ્રપાન વિરોધી દિવસ ૧૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ ઉજવવામાં આવ્યો. આ એક વાર્ષિક આરોગ્ય જાગૃતિ અભિયાન છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લોકોને તમાકુ અને ધૂમ્રપાન છોડવા પ્રેરિત કરવાનો અને તેના ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમો વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે.

મહત્વપૂર્ણ તથ્યો:

• તારીખ: દર વર્ષે માર્ચ મહિનાના બીજા બુધવારે ઉજવવામાં આવે છે. (આ વર્ષે ૧૧ માર્ચ)
• શરૂઆત: સૌપ્રથમ ૧૯૮૪ માં યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) ખાતે શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
• ઉદ્દેશ્ય: ધૂમ્રપાનના વ્યસન સામે જાગૃતિ લાવવી અને લોકોને તે છોડવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા.

ધૂમ્રપાનના સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસરો:

ધૂમ્રપાન અને તમાકુનું સેવન ઘણા ગંભીર અને જીવલેણ રોગોનું જોખમ વધારે છે, જેમાં નીચેના મુખ્ય છે:

• ફેફસાંનું કેન્સર (Lung Cancer): ધૂમ્રપાનના કારણે થતા મૃત્યુનું સૌથી મોટું કારણ.
• હૃદય રોગ (Heart Disease): ધૂમ્રપાનથી હૃદયરોગના હુમલા અને બ્લોકેજનું જોખમ વધે છે.
• સ્ટ્રોક (Stroke): મગજમાં લોહીના પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો થવો.
• સીઓપીડી (COPD – Chronic Obstructive Pulmonary Disease): શ્વાસની ગંભીર બીમારી જે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ ઊભી કરે છે.

આ દિવસનું આયોજન લોકોને તંદુરસ્ત જીવનશૈલી અપનાવવા અને ધૂમ્રપાન-મુક્ત વાતાવરણ બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.

આ ઝુંબેશ સૌપ્રથમ ૧૯૮૪ માં યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં એક નાની પહેલ તરીકે શરૂ થયેલી આ ઝુંબેશ હવે એક મુખ્ય વૈશ્વિક જાહેર આરોગ્ય જાગૃતિ અભિયાન (Global Public Health Awareness Campaign) બની ગઈ છે, જે દર વર્ષે લાખો લોકોને ધૂમ્રપાનના દુષ્પ્રભાવો વિશે જાગૃત કરે છે અને તેને છોડવા પ્રેરિત કરે છે.

વિશ્વમાં સૌથી વધુ ધૂમ્રપાન કરનારા દેશો (આંકડાકીય માહિતી)

વિશ્વભરમાં ધૂમ્રપાનનો વપરાશ અલગ-અલગ દેશોમાં જુદા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. અહીં કેટલાક એવા દેશોની યાદી આપવામાં આવી છે જ્યાં પુખ્ત વયના લોકોમાં ધૂમ્રપાનનું પ્રમાણ સૌથી વધુ છે:

૧. નૌરુ (Nauru) – પેસિફિક મહાસાગર (ઓશનિયા)

• અહીં લગભગ ૫૦% પુખ્ત વયના લોકો ધૂમ્રપાન કરે છે, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે.
  ૨. મ્યાનમાર (Myanmar)
  ૩. સર્બિયા (Serbia)

નોંધ: સંપૂર્ણ વિડિયો એનાલિટિક્સ અને વધુ વિગતવાર માહિતી માટે સાઇન અપ અથવા લોગ ઇન કરી શકાય છે.

ભારતમાં તમાકુનો વપરાશ

વૈશ્વિક સ્તરે જોતાં, ભારતમાં પણ તમાકુનો વપરાશ નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર:

• ભારતમાં તમાકુનો કુલ વપરાશ આશરે ૨૮-૨૯% છે. આ આંકડો ધૂમ્રપાન અને ધુમ્રપાન વિનાના (ગુટખા, ખૈની, વગેરે) તમાકુ ઉત્પાદનો બંનેનો સમાવેશ કરે છે.

6. પ્રોજેક્ટ ગંગા (Project GANGA)

પ્રોજેક્ટ ગંગા એ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારનો એક મુખ્ય ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગામડાઓ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં હાઇ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ ઇન્ટરનેટ પ્રદાન કરવાનો અને સ્થાનિક રોજગારની તકો ઊભી કરવાનો છે.

પ્રોજેક્ટનું પૂરું નામ (Full Name)

GANGA = Government Assisted Network for Growth & Advancement

પ્રોજેક્ટ ગંગાના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો

• ગામડાઓ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારો (Semi-urban Areas) માં હાઈ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ ઇન્ટરનેટ પહોંચાડવું.
• સ્થાનિક સ્તરે રોજગારીના અવસરો ઊભા કરવા.

મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્યાંકો અને વિગતો

• ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી: આગામી 2-3 વર્ષમાં 20 લાખથી વધુ ઘરો સુધી હાઈ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક છે.
• ડિજિટલ સર્વિસ પ્રોવાઇડર (DSP): યોજના હેઠળ 8,000 થી 10,000 સ્થાનિક યુવાનોને ડિજિટલ સર્વિસ પ્રોવાઇડર (DSP) તરીકે તાલીમ આપીને વિકસાવવામાં આવશે. આ લોકો ગામડાઓમાં બ્રોડબેન્ડ અને ડિજિટલ સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવશે.
• મહિલા સશક્તિકરણ: આ યોજનામાં લગભગ 50% મહિલાઓની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવાની યોજના છે.

પ્રોજેક્ટના ફાયદા (લાભ)

આ પ્રોજેક્ટથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નીચેની સેવાઓને પ્રોત્સાહન મળશે:

1. ઓનલાઇન શિક્ષણ (Online Education) – દૂરના વિસ્તારોમાં વિદ્યાર્થીઓને ડિજિટલ માધ્યમથી શિક્ષણ મળી શકશે.
2. ટેલિમેડિસિન (Telemedicine) – લોકો ઓનલાઇન માધ્યમથી ડૉક્ટરની સલાહ લઈ શકશે.
3. ઈ-કોમર્સ (E-commerce) – સ્થાનિક ઉત્પાદકો અને વેપારીઓ ઓનલાઇન વેચાણ કરી શકશે.

7. PB-SHABD: પ્રસાર ભારતીનું ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ

PB-SHABD એ પ્રસાર ભારતી (Prasar Bharati) દ્વારા શરૂ કરાયેલ એક અદ્યતન ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિવિધ મીડિયા સંસ્થાઓને લોગો-મુક્ત (Logo-free) સમાચાર સામગ્રી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.

મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત (તાજેતરના સમાચાર)

સરકારે જાહેરાત કરી છે કે આ પ્લેટફોર્મની ફ્રી એક્સેસ સુવિધા (Free Access Facility) માર્ચ 2027 સુધી ચાલુ રહેશે.

શરૂઆત અને સમયગાળો

• લોન્ચ તારીખ: આ પ્લેટફોર્મ માર્ચ 2024 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
• ફ્રી એક્સેસ સુવિધા: માર્ચ 2024 થી માર્ચ 2027 (કુલ 3 વર્ષ) માટે ઉપલબ્ધ.

PB-SHABD નું પૂરું નામ (Full Form)

PB-SHABD stands for:
Prasar Bharati – Shared Audio-Visuals for Broadcast and Dissemination

PB-SHABD શું છે? (વિશેષતાઓ)

• PB-SHABD એક શેર્ડ ન્યૂઝ ફીડ સર્વિસ (Shared News Feed Service) છે.
• તે એક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે, જે મીડિયા સંસ્થાઓને નીચેના માધ્યમોમાં સમાચાર સામગ્રી ઉપલબ્ધ કરાવે છે:
  • વિડિયો (Video)
  • ઓડિયો (Audio)
  • ટેક્સ્ટ (Text)
  • ફોટો (Photo)

PB-SHABD ના મુખ્ય આંકડાઓ અને વિશેષતાઓ

• નેટવર્ક: પ્લેટફોર્મ દ્વારા 1500+ રિપોર્ટર્સ અને 60 એડિટ ડેસ્કના નેટવર્કથી સામગ્રી એકત્ર કરવામાં આવે છે.
• સામગ્રી (કન્ટેન્ટ): આ પ્લેટફોર્મ પર દરરોજ લગભગ 1000 ન્યૂઝ સ્ટોરીઝ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
• લાઇવ ફીડ ફીચર: આ પ્લેટફોર્મમાં લાઇવ ફીડ ફીચર (Live Feed Feature) પણ છે, જેમાં નીચેની ઇવેન્ટ્સનું લાઇવ કવરેજ મળે છે:
  • રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમો (National Events)
  • પ્રેસ બ્રીફિંગ્સ (Press Briefings)
  • ઇન્વેસ્ટિચર સેરેમની (Investiture Ceremonies) (પદગ્રહણ સમારોહ)

પ્રસાર ભારતી (Prasar Bharati) વિશે

• સ્થાપના: 1997
• મુખ્યાલય: નવી દિલ્હી (New Delhi)
• પ્રકાર: ભારતની જાહેર સેવા પ્રસારક (India’s Public Service Broadcaster)
• મુખ્ય પ્લેટફોર્મ્સ:
  • દૂરદર્શન (Doordarshan – DD)
  • ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો (All India Radio – AIR)
• સંલગ્ન મંત્રાલય: સૂચના અને પ્રસારણ મંત્રાલય (Ministry of Information & Broadcasting)

8. અમોલ પાલેકરને META લાઇફટાઇમ અચીવમેન્ટ અવોર્ડ 2026

પ્રખ્યાત અભિનેતા અને દિગ્દર્શક અમોલ પાલેકર (Amol Palekar) ને META લાઇફટાઇમ અચીવમેન્ટ અવોર્ડ 2026 થી સન્માનિત કરવામાં આવશે.

• ક્યારે અને ક્યાં: આ સન્માન 21મા મહિન્દ્રા એક્સેલન્સ ઇન થિયેટર એવોર્ડ્સ (META) દરમિયાન આપવામાં આવશે.
• આયોજન: META 2026 નું આયોજન 19 થી 25 માર્ચ 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હી (New Delhi) ખાતે થશે.
• આયોજક: આ પ્રતિષ્ઠિત થિયેટર એવોર્ડનું આયોજન ટીમવર્ક આર્ટ્સ (Teamwork Arts) દ્વારા કરવામાં આવે છે.

સન્માનનું કારણ:
અમોલ પાલેકરને ભારતીય થિયેટર અને સિનેમામાં તેમના દાયકાઓના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ આ પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.

META (મહિન્દ્રા એક્સેલન્સ ઇન થિયેટર એવોર્ડ્સ) વિશે

META (Mahindra Excellence In Theatre Awards) ભારતના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત રાષ્ટ્રીય થિયેટર ફેસ્ટિવલ્સ (National Theatre Festivals) માંનો એક છે.

• સ્થાપના: આ એવોર્ડ્સ મહિન્દ્રા ગ્રુપ (Mahindra Group) દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.
• હેતુ: આ એવોર્ડ્સ સમગ્ર ભારતમાંથી શ્રેષ્ઠ થિયેટર પ્રોડક્શન્સ અને કલાકારોને સન્માનિત કરે છે અને તેમને એક મંચ પ્રદાન કરે છે.

9.World Para Athletics Grand Prix 2026

નવી દિલ્હી (New Delhi) ખાતે World Para Athletics Grand Prix 2026 નું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

• તારીખ: આ સ્પર્ધા 11 થી 13 માર્ચ 2026 દરમિયાન યોજાઈ રહી છે.
• સ્થળ: જવાહરલાલ નેહરુ સ્ટેડિયમ (Jawaharlal Nehru Stadium), નવી દિલ્હી.
• સહભાગીઓ: આ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં 8 દેશોના લગભગ 250 થી વધુ પેરા-એથ્લીટ્સ ભાગ લઈ રહ્યા છે.
• આયોજક: આ સ્પર્ધાનું આયોજન પેરાલિમ્પિક કમિટી ઓફ ઇન્ડિયા (Paralympic Committee of India – PCI) દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.

ઉદ્દેશ્ય:
આ ગ્રાન્ડ પ્રિક્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પેરા-એથ્લીટ્સને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોની સ્પર્ધા (International Standards Competition) નો મંચ પ્રદાન કરવાનો અને ભારતમાં પેરા રમતોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

પેરાલિમ્પિક કમિટી ઓફ ઇન્ડિયા (PCI) વિશે

• સ્થાપના: 1994
• મુખ્યાલય: બેંગલુરુ (Bengaluru)
• પ્રમુખ (President): દેવેન્દ્ર ઝાઝરિયા (Devendra Jhajharia) – પ્રખ્યાત પેરા-એથ્લીટ.

ઉદ્દેશ્ય:
PCI નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દિવ્યાંગ ખેલાડીઓ (Disabled Players) ને રમત-ગમતમાં સમાન તકો પૂરી પાડવી અને તેમને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓ (National & International Competitions) માં ભાગ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.

10. જયંત ચૌધરીને ઇન્ડિયા-યુકે અચીવર્સ અવોર્ડ 2026

કેન્દ્રીય મંત્રી જયંત ચૌધરી (Jayant Chaudhary) ને પ્રતિષ્ઠિત ઇન્ડિયા-યુકે અચીવર્સ અવોર્ડ 2026 થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

પુરસ્કાર વિશે (ઇન્ડિયા-યુકે અચીવર્સ અવોર્ડ)

• શરૂઆત: આ પુરસ્કારની શરૂઆત વર્ષ 2020 માં કરવામાં આવી હતી.
• ઉદ્દેશ્ય: તેનો હેતુ યુકેમાં શિક્ષિત ભારતીયો (UK-educated Indians) ના વૈશ્વિક યોગદાનને ઓળખ અને સન્માન આપવાનો છે.
• પ્રદાતા: આ પુરસ્કાર નેશનલ ઇન્ડિયન સ્ટુડન્ટ્સ એન્ડ અલુમ્ની યુનિયન (NISAU) દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવે છે.
• સહયોગ: આ કાર્યક્રમનું આયોજન બ્રિટિશ સરકાર (British Government) અને ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ (Higher Education Institutions) ના સહયોગથી કરવામાં આવે છે.

પુરસ્કાર મેળવનાર: જયંત ચૌધરી

• સન્માન: તેમને આઉટસ્ટેન્ડિંગ અચીવર (Outstanding Achiever – Class of 2026) તરીકે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
• પસંદગીનું કારણ: આ સન્માન યુકેમાં અભ્યાસ કરનાર એવા ભારતીયોને આપવામાં આવે છે, જેમણે વૈશ્વિક સ્તર (Global Level) પર મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હોય.
• શૈક્ષણિક લાયકાત: તેમણે પ્રતિષ્ઠિત લંડન સ્કૂલ ઓફ ઇકોનોમિક્સ (London School of Economics – LSE) માંથી શિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું છે.

જયંત ચૌધરી વિશે સંક્ષિપ્ત માહિતી

• જન્મ સ્થળ: નવી દિલ્હી (New Delhi)
• વ્યવસાય: રાજકારણી (Politician)
• રાજકીય પક્ષ: રાષ્ટ્રીય લોકદળ (Rashtriya Lok Dal – RLD)
• કેન્દ્રીય હોદ્દો: કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યમિતા મંત્રાલય (Ministry of Skill Development and Entrepreneurship) માં રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર પ્રભાર) (Minister of State – Independent Charge).
• વારસો: તેઓ ભારતના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન અને ભારત રત્ન ચૌધરી ચરણ સિંહ (Charan Singh) ના પૌત્ર છે.

પ્રશ્ન.1) કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે જળ જીવન મિશનને કયા વર્ષ સુધી લંબાવવાની મંજૂરી આપી છે?
A) 2026
B) 2027
C) 2028
D) 2030

✅ સાચો જવાબ: (C) 2028

પ્રશ્ન 2) કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે મદુરાઈ એરપોર્ટને આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ તરીકે જાહેર કરવાની મંજૂરી આપી. આ એરપોર્ટ કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?
A) કેરળ
B) તમિલનાડુ
C) કર્ણાટક
D) આંધ્રપ્રદેશ

✅ સાચો જવાબ: (B) તમિલનાડુ

પ્ર.3) કોલ્ડ રિસ્પોન્સ મિલિટરી એક્સરસાઇઝ 2026 કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા કોલ્ડ રિસ્પોન્સ મિલિટરી એક્સરસાઇઝ 2026નું આયોજન કરે છે?
A) યુરોપિયન યુનિયન (EU)
B) શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO)
C) યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN)
D) નોર્થ એટલાન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (NATO)

✅ સાચો જવાબ: D) નોર્થ એટલાન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (NATO)

પ્ર.4) ભારતનો પ્રથમ બેંક કોણ સા બનાવે છે જેણે ₹10,000 કરોડના ગ્રીન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ ચાલુ કર્યા છે ? ₹10,000 કરોડના ગ્રીન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ જારી કરનાર ભારતની પ્રથમ બેંક કઈ બની છે?
A) સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા
B) પંજાબ નેશનલ બેંક
C) બેંક ઓફ બરોડા
D) HDFC બેંક

✅ સાચો જવાબ: C) બેંક ઓફ બરોડા

પ્ર.5) વિરોધ ક્યારે દિવસ 2026 મનાયો?
A) 10 માર્ચ 2026
B) 11 માર્ચ 2026
C) 12 માર્ચ 2026
D) 13 માર્ચ 2026

✅ સાચો જવાબ: B) 11 માર્ચ 2026

પ્ર.6) હાઇ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવા માટે કયા રાજ્ય સરકારે પ્રોજેક્ટ ગંગા શરૂ કર્યો છે?
A) ઉત્તર પ્રદેશ
B) બિહાર
C) મધ્ય પ્રદેશ
D) રાજસ્થાન

✅ સાચો જવાબ: A) ઉત્તર પ્રદેશ

પ્ર.7) મીડિયા સંગઠનોને Logo-free news content પૂરી પાડતું PB-SHABD પ્લેટફોર્મ કઈ સંસ્થા દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું?
A) પ્રેસ ઇન્ફર્મેશન બ્યુરો (PIB)
B) દૂરદર્શન
C) પ્રસાર ભારતી
D) પ્રેસ કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા

✅ સાચો જવાબ: C) પ્રસાર ભારતી

પ્રશ્ન 8) 2026 માં META લાઇફટાઇમ અચીવમેન્ટ એવોર્ડથી કોને સન્માનિત કરવામાં આવશે?
A) નસીરુદ્દીન શાહ
B) અમોલ પાલેકર
C) અનુપમ ખેર
D) પરેશ રાવલ

✅ સાચો જવાબ: C) પ્રસાર ભારતી

પ્ર.9) કયું શહેર ૨૦૨૬ વર્લ્ડ પેરા એથ્લેટિક્સ ગ્રાન્ડ પ્રિકસનું આયોજન કરી રહ્યું છે?
A) મુંબઈ
B) ચેન્નાઈ
C) બેંગલુરુ
D) નવી દિલ્હી

✅ સાચો જવાબ: C) પ્રસાર ભારતી

પ્ર.10) લંડનમાં કયા કેન્દ્રીય મંત્રીને India-UK Achievers Award 2026 થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા?
A) જયંત ચૌધરી
B) પિયુષ ગોયલ
C) ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન
D) અશ્વિની વૈષ્ણવ

✅ સાચો જવાબ: A) જયંત ચૌધરી