ભારતીય બંધારણની કાર્યપ્રણાલીમાં, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને કાનૂની સલાહ આપવા અને તેમનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે ઉચ્ચ કાયદા અધિકારીઓની વ્યવસ્થા છે. ભારતના મહાન્યાયવાદી (Attorney General of India) એ દેશના સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી છે, જ્યારે રાજ્યોમાં મહાન્યાયવાદી (Advocate General) આ ભૂમિકા નિભાવે છે. આ પદોની રચના બંધારણના અનુચ્છેદ 76 અને 165 હેઠળ કરવામાં આવી છે. તદુપરાંત, મહાન્યાયવાદીને સહાય કરવા માટે સોલિસીટર જનરલ અને અધિક સોલિસીટર જનરલ જેવા કાયદાકીય અધિકારીઓ પણ છે.

આ અધ્યાયમાં આપણે મહાન્યાયવાદીની નિમણૂક, લાયકાત, સત્તાઓ, મર્યાદાઓ, બ્રિટનના મહાન્યાયવાદી સાથેનો તફાવત, તેમજ સોલિસીટર જનરલ અને અધિક સોલિસીટર જનરલના પદોની વિગતવાર માહિતી મેળવીશું.

1. ભારતમાં કાયદા અધિકારી (Law Officers in India)

ભારતમાં કાયદા અધિકારીઓની વ્યવસ્થા બે સ્તરે છે: કેન્દ્ર અને રાજ્ય.

સ્તર	પદ	બંધારણીય આધાર	મુખ્ય કાર્ય
કેન્દ્ર	મહાન્યાયવાદી (Attorney General)	અનુચ્છેદ 76	કેન્દ્ર સરકારના સર્વોચ્ચ કાયદા સલાહકાર અને વકીલ.
કેન્દ્ર	સોલિસીટર જનરલ (Solicitor General)	સાંવિધાનિક (બંધારણીય નહીં)	મહાન્યાયવાદીને સહાય કરનાર બીજા સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી.
કેન્દ્ર	અધિક સોલિસીટર જનરલ (Additional Solicitor General)	સાંવિધાનિક	મહાન્યાયવાદી અને સોલિસીટર જનરલને સહાય.
રાજ્ય	મહાન્યાયવાદી (Advocate General)	અનુચ્છેદ 165	રાજ્ય સરકારના સર્વોચ્ચ કાયદા સલાહકાર અને વકીલ.

2. ભારતના મહાન્યાયવાદી (Attorney General of India – Article 76)

ભારતના મહાન્યાયવાદી દેશના સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી છે. તે કેન્દ્ર સરકારના મુખ્ય કાયદાકીય સલાહકાર તરીકે કાર્ય કરે છે અને સર્વોચ્ચ અદાલત તેમજ અન્ય અદાલતોમાં કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. પ્રથમ મહાન્યાયવાદી એમ.સી. સેતલવાડ (M.C. Setalvad) હતા .

વિષય	વિગત
બંધારણીય આધાર	અનુચ્છેદ 76 (ભાગ V – સંઘ)
નિમણૂકકર્તા	ભારતના રાષ્ટ્રપતિ (કેન્દ્ર સરકારની સલાહ પર)
લાયકાત	સર્વોચ્ચ અદાલતનો ન્યાયાધીશ બનવા માટે લાયક હોવો જોઈએ: (1) ભારતનો નાગરિક . (2) 5 વર્ષ માટે હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ રહી ચૂક્યા હોય, અથવા (3) 10 વર્ષ સુધી હાઈકોર્ટના એડવોકેટ રહી ચૂક્યા હોય, અથવા (4) રાષ્ટ્રપતિના મતે ઉમદા ન્યાયશાસ્ત્રી (eminent jurist) હોય .
કાર્યકાળ	બંધારણમાં નિશ્ચિત કાર્યકાળ નથી. તે રાષ્ટ્રપતિની ઇચ્છા (pleasure) સુધી પદ પર રહે છે (અનુ. 76(4)).
પગાર	રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા નિર્ધારિત.
રાજીનામું	તે માત્ર રાષ્ટ્રપતિને સંબોધિત રાજીનામું આપી શકે છે .
દૂર કરવાની પ્રક્રિયા	બંધારણમાં તેને દૂર કરવાની પ્રક્રિયા અને કારણોનો ઉલ્લેખ નથી. રાષ્ટ્રપતિ કોઈપણ સમયે તેને દૂર કરી શકે છે . રૂઢિ મુજબ, જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર (મંત્રીમંડળ) બદલાય છે, ત્યારે મહાન્યાયવાદી પણ રાજીનામું આપે છે.
સ્થિતિ	તે સરકારી કર્મચારી (government servant) ગણાતો નથી.
એડ-ડી-કોમ (Ex-officio)	તે સંસદના કોઈપણ ગૃહનો સભ્ય નથી, તેમ છતાં તેને સંસદની કાર્યવાહીમાં ભાગ લેવાનો અધિકાર છે (સમજૂતી નીચે).

3. મહાન્યાયવાદીની સત્તાઓ, ફરજો અને અધિકારો

વિષય	વિગત	સંદર્ભ
કાયદાકીય સલાહકાર	રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સંદર્ભિત કોઈપણ કાનૂની બાબત પર કેન્દ્ર સરકારને સલાહ આપવી.	અનુ. 76(2)
અદાલતોમાં પ્રતિનિધિત્વ	કેન્દ્ર સરકારને લગતા કેસોમાં સર્વોચ્ચ અદાલત અને હાઈકોર્ટમાં હાજર થવું.
સંસદીય અધિકાર	સંસદના બંને ગૃહો (લોકસભા અને રાજ્યસભા) ની કાર્યવાહીમાં ભાગ લેવાનો અને બોલવાનો અધિકાર, પરંતુ મતદાનનો અધિકાર નથી (અનુ. 88).	અનુ. 88
સંસદીય વિશેષાધિકાર	સંસદ સભ્યની જેમ તેને પણ તમામ વિશેષાધિકારો અને રોગપ્રતિકારક શક્તિઓ (immunities) પ્રાપ્ત છે.
બધી અદાલતોમાં હાજરીનો અધિકાર	તેમને ભારતની તમામ અદાલતોમાં હાજર થવાનો અધિકાર છે (Right to Audience).
બંધારણીય અર્થઘટન	બંધારણના અર્થઘટન અને મૂળભૂત અધિકારો સંબંધિત કેસોમાં સહાય કરે છે.
રાષ્ટ્રપતિનો સંદર્ભ (Art. 143)	રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સર્વોચ્ચ અદાલતને મોકલવામાં આવેલા કોઈપણ સંદર્ભ (reference) માં કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું.

4. મહાન્યાયવાદીની મર્યાદાઓ (Limitations)

કાર્યમાં રસના સંઘર્ષને (conflict of interest) ટાળવા માટે, મહાન્યાયવાદી પર નીચેની મર્યાદાઓ છે :

1. કેન્દ્ર વિરુદ્ધ સલાહ કે દલીલ નહીં: તે ભારત સરકાર સામે સલાહ આપી શકતા નથી અને ન તો તેની વિરુદ્ધ કોઈ કેસ લડી શકે છે.
2. અગાઉની સલાહ વિરુદ્ધ કાર્ય નહીં: જે કેસોમાં તેઓ સરકારને સલાહ આપી ચૂક્યા છે, તેવા કેસોમાં તે વિરુદ્ધ પક્ષે હાજર થઈ શકતા નથી.
3. ગુનાહિત કેસોમાં પ્રતિરક્ષા (Defence) માટે પરવાનગી: સરકારની પરવાનગી વિના તેઓ ગુનાહિત કેસોમાં આરોપીઓનો બચાવ કરી શકતા નથી.
4. કંપનીના ડિરેક્ટર બનવા માટે પરવાનગી: સરકારની પરવાનગી વિના તેઓ કોઈપણ કંપનીમાં ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત થઈ શકતા નથી.

5. મહાન્યાયવાદીની સ્વતંત્રતા અને ટીકા

મહાન્યાયવાદીનું પદ બંધારણીય હોવા છતાં, તેમની સ્વતંત્રતા અંગે ચર્ચા થાય છે:

મુદ્દો	સમજૂતી	સંદર્ભ
સત્તાની ‘ઇચ્છા’ (Pleasure Doctrine)	તેમનો કાર્યકાળ ‘રાષ્ટ્રપતિની ઇચ્છા’ પર આધારિત છે, જે તેમને રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ બનાવે છે. તેમની પાસે સત્તા સુરક્ષા નથી (no security of tenure).
ખાનગી પ્રેક્ટિસની મંજૂરી	તે ખાનગી પ્રેક્ટિસ કરી શકે છે, જેનાથી સરકારી ફરજ અને ખાનગી હિતો વચ્ચે સંઘર્ષ થવાની સંભાવના રહે છે.
નિષ્પક્ષતા પર પ્રશ્ન	કારણ કે તેમની નિમણૂક અને સત્તા કાર્યકારી સરકાર (ખાસ કરીને વડાપ્રધાન અને કાયદા મંત્રી) પર આધાર રાખે છે, તેમની સલાહમાં નિષ્પક્ષતાનો અભાવ રહેવાની શક્યતા રહે છે.

6. ભારત અને બ્રિટનના મહાન્યાયવાદી વચ્ચેનો તફાવત

હાલના ઉપલબ્ધ સર્ચ પરિણામોમાં બ્રિટિશ મહાન્યાયવાદી સાથેનો સીધો તફાવત નથી, પરંતુ સામાન્ય જ્ઞાનના આધારે ભારતીય મહાન્યાયવાદી બ્રિટિશ સિસ્ટમથી કેવી રીતે અલગ છે તે નીચે મુજબ છે:

માપદંડ	ભારતનો મહાન્યાયવાદી	બ્રિટનનો મહાન્યાયવાદી
રાજકીય હોદ્દો	સામાન્ય રીતે સરકારી કેબિનેટનો સભ્ય હોતો નથી. તે એક બિન-રાજકીય હોદ્દો છે, જોકે વ્યવહારમાં રાજકીય પ્રભાવ રહે છે.	બ્રિટનમાં, મહાન્યાયવાદી એક રાજકીય હોદ્દો છે અને તે કેબિનેટનો સભ્ય હોય છે.
સંસદ સભ્યપદ	તે સંસદનો સભ્ય હોતો નથી, પરંતુ તેને ભાષણ અને ચર્ચામાં ભાગ લેવાનો અધિકાર છે (અનુ. 88).	બ્રિટનમાં, મહાન્યાયવાદી સામાન્ય રીતે સંસદના સભ્ય (MP) હોય છે.
કાર્યકાળની સુરક્ષા	સત્તાની ‘ઇચ્છા’ હેઠળ, તેની પાસે સુરક્ષિત કાર્યકાળ નથી.	સામાન્ય રીતે તે સરકાર સાથે જ આવે છે અને જાય છે, પરંતુ તેની પાસે ચોક્કસ રાજકીય સુરક્ષા હોય છે.
ન્યાયતંત્રથી સંબંધ	તે ‘સરકારના વકીલ’ અને ‘કોર્ટના અધિકારી’ (Officer of the Court) બંને ગણાય છે .	બ્રિટનમાં પણ તેમની આવી દ્વિ ભૂમિકા છે.

7. ભારતના સોલિસીટર જનરલ (Solicitor General of India)

સોલિસીટર જનરલ એ ભારતનો બીજો સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી છે. આ પદ બંધારણીય નથી, પરંતુ સાંવિધાનિક (Statutory) છે. તે મહાન્યાયવાદીને સહાય કરે છે અને તેમની ગેરહાજરીમાં તેમની ફરજો નિભાવે છે.

વિષય	વિગત	સંદર્ભ
હોદ્દાનો પ્રકાર	સાંવિધાનિક (Statutory) – બંધારણીય (Constitutional) નહીં.
** નિમણૂકકર્તા**	વડાપ્રધાનની અધ્યક્ષતા હેઠળની મંત્રીમંડળની નિમણૂક સમિતિ (Appointments Committee of the Cabinet) દ્વારા.
કાર્યકાળ	સામાન્ય રીતે 3 વર્ષ માટે નિમણૂક કરવામાં આવે છે.
સ્થિતિ	તે મહાન્યાયવાદીને અહેવાલ આપે છે (subordinate to AG).
કાર્યો	કેન્દ્ર સરકારના કેસોની દલીલ કરવી, સરકારને કાનૂની સલાહ આપવી, મહાન્યાયવાદીની ગેરહાજરીમાં તેમની ફરજો બજાવવી.

8. ભારતના અધિક સોલિસીટર જનરલ (Additional Solicitor General of India)

અધિક સોલિસીટર જનરલ એ કાયદા અધિકારીઓના ક્રમમાં ત્રીજા સ્થાને છે. તે પણ સાંવિધાનિક (Statutory) પદ છે.

વિષય	વિગત	સંદર્ભ
હોદ્દાનો પ્રકાર	સાંવિધાનિક (Statutory).
નિમણૂક	સોલિસીટર જનરલની જેમ, મંત્રીમંડળની નિમણૂક સમિતિ દ્વારા.
કાર્યો	સોલિસીટર જનરલ અને મહાન્યાયવાદીને તેમના કાર્યોમાં સહાય કરે છે; સર્વોચ્ચ અદાલત અને હાઈકોર્ટમાં કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

9. રાજ્યનો મહાન્યાયવાદી (Advocate General of State – Article 165)

કેન્દ્રમાં મહાન્યાયવાદીની જેમ, દરેક રાજ્યમાં મહાન્યાયવાદી (Advocate General) એ સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી છે. આ પદની રચના અનુચ્છેદ 165 હેઠળ કરવામાં આવી છે.

વિષય	વિગત	સંદર્ભ
બંધારણીય આધાર	અનુચ્છેદ 165 (ભાગ VI – રાજ્યો).
નિમણૂકકર્તા	રાજ્યના રાજ્યપાલ (મુખ્યમંત્રીની સલાહ પર).
લાયકાત	હાઈકોર્ટનો ન્યાયાધીશ બનવા માટે લાયક હોવો જોઈએ: (1) ભારતનો નાગરિક. (2) 10 વર્ષ સુધી હાઈકોર્ટમાં એડવોકેટ રહી ચૂક્યા હોય, અથવા (3) 10 વર્ષ સુધી ન્યાયિક સેવામાં રહી ચૂક્યા હોય.
કાર્યકાળ	રાજ્યપાલની ઇચ્છા (pleasure) સુધી. નિશ્ચિત કાર્યકાળ નથી.
પગાર	રાજ્યપાલ દ્વારા નિર્ધારિત.
સંસદીય અધિકારો	રાજ્ય ધારાસભાની કાર્યવાહીમાં ભાગ લેવાનો અને બોલવાનો અધિકાર, પરંતુ મતદાનનો અધિકાર નથી (અનુ. 177).
રાજીનામું	રાજ્યપાલને સંબોધિત કરીને.
રૂઢિ	જ્યારે રાજ્ય સરકાર (મંત્રીમંડળ) બદલાય છે, ત્યારે રાજ્યનો મહાન્યાયવાદી પણ રાજીનામું આપે છે.
સ્થિતિ	તે સરકારી કર્મચારી (government servant) ગણાતો નથી.
મર્યાદાઓ	મહાન્યાયવાદીની જેમ, તે રાજ્ય સરકાર સામે વિરુદ્ધ કેસ લડી શકતો નથી.

મોક ટેસ્ટ – ભારતના મહાન્યાયવાદી અને કાયદા અધિકારીઓ

1. ભારતના મહાન્યાયવાદીની નિમણૂક બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ થાય છે?
A) અનુચ્છેદ 76
B) અનુચ્છેદ 165
C) અનુચ્છેદ 324
D) અનુચ્છેદ 280
જવાબ: A

2. મહાન્યાયવાદીની નિમણૂક કોણ કરે છે?
A) વડાપ્રધાન
B) લોકસભાના સ્પીકર
C) રાષ્ટ્રપતિ
D) સર્વોચ્ચ અદાલતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ
જવાબ: C

3. મહાન્યાયવાદી બનવા માટે નીચેનામાંથી કઈ લાયકાત ફરજિયાત નથી?
A) ભારતનો નાગરિક હોવો
B) સર્વોચ્ચ અદાલતનો ન્યાયાધીશ બનવાની લાયકાત
C) 35 વર્ષની ઉંમર
D) 10 વર્ષ હાઈકોર્ટમાં એડવોકેટરી
જવાબ: C (ઉંમરની કોઈ લાયકાત નથી)

4. મહાન્યાયવાદીનો કાર્યકાળ કેટલો હોય છે?
A) 5 વર્ષ
B) 6 વર્ષ
C) 3 વર્ષ
D) બંધારણમાં નિશ્ચિત નથી; રાષ્ટ્રપતિની ઇચ્છા સુધી
જવાબ: D

5. નીચેનામાંથી કયો અધિકાર મહાન્યાયવાદી પાસે નથી?
A) સંસદના બંને ગૃહોમાં બોલવાનો અધિકાર
B) સંસદના બંને ગૃહોમાં મતદાન કરવાનો અધિકાર
C) બધી ભારતીય અદાલતોમાં હાજર થવાનો અધિકાર
D) સંસદીય વિશેષાધિકારો
જવાબ: B

6. ભારતના પ્રથમ મહાન્યાયવાદી કોણ હતા?
A) એમ.સી. ચાગલા
B) એમ.સી. સેતલવાડ
C) સી.કે. ધફતરી
D) એચ.એમ. સીરવૈ
જવાબ: B

7. રાજ્યના મહાન્યાયવાદી (Advocate General)ની નિમણૂક કોણ કરે છે?
A) રાષ્ટ્રપતિ
B) વડાપ્રધાન
C) રાજ્યપાલ
D) મુખ્યમંત્રી
જવાબ: C

8. રાજ્યના મહાન્યાયવાદીને બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ રાજ્ય વિધાનસભાના સત્રોમાં બોલવાનો અધિકાર છે?
A) અનુચ્છેદ 88
B) અનુચ્છેદ 177
C) અનુચ્છેદ 165
D) અનુચ્છેદ 168
જવાબ: B

9. સોલિસીટર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા નીચેના સંદર્ભમાં ક્યો હોદ્દો છે?
A) બંધારણીય
B) સાંવિધાનિક (Statutory)
C) વહીવટી
D) ન્યાયિક
જવાબ: B (તે બંધારણીય નથી )

10. મહાન્યાયવાદી નીચેનામાંથી કઈ બાબતમાં સંસદના સભ્ય (MP) સમાન છે?
A) મતદાનનો અધિકાર
B) પગાર અને ભથ્થાં
C) સંસદીય વિશેષાધિકારો અને રોગપ્રતિકારકતા
D) સંસદીય બેઠક ધરાવવાનો અધિકાર
જવાબ: C 

11. નીચેનામાંથી કઈ કાર્યવાહી માટે મહાન્યાયવાદીને સરકારની પરવાનગીની જરૂર છે?
A) સર્વોચ્ચ અદાલતમાં હાજર થવા માટે
B) ગુનાહિત કેસોમાં આરોપીનો બચાવ કરવા માટે
C) સંસદના સત્રમાં હાજર રહેવા માટે
D) ચૂંટણી અંગેની સલાહ આપવા માટે
જવાબ: B 

12. ભારતના મહાન્યાયવાદીની સરખામણી કયા દેશના મહાન્યાયવાદી સાથે સૌથી વધુ કરી શકાય?
A) અમેરિકા
B) ફ્રાન્સ
C) બ્રિટન
D) જર્મની
જવાબ: C (સંકેત: સંસદીય પ્રણાલી)

13. બ્રિટનના મહાન્યાયવાદીથી વિપરીત, ભારતનો મહાન્યાયવાદી સામાન્ય રીતે … હોતો નથી.
A) કાયદા નિષ્ણાત
B) સંસદનો સભ્ય
C) સરકારનો સલાહકાર
D) કેબિનેટનો ભાગ
જવાબ: D 

14. રાજ્યના મહાન્યાયવાદી માટે મહત્તમ ઉંમરની મર્યાદા શું છે?
A) 62 વર્ષ
B) 65 વર્ષ
C) 60 વર્ષ
D) કોઈ ઉંમર મર્યાદા નથી
જવાબ: D  (હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ માટે 62 છે, પરંતુ મહાન્યાયવાદી માટે નથી)

15. સોલિસીટર જનરલની નિમણૂક મુખ્યત્વે કોણ કરે છે?
A) રાષ્ટ્રપતિ
B) વડાપ્રધાન
C) મંત્રીમંડળની નિમણૂક સમિતિ
D) સર્વોચ્ચ અદાલતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ
જવાબ: C 

પાછલા વર્ષોના પરીક્ષા પ્રશ્નો (UPSC / GPSC)

UPSC Prelims

1. Consider the following statements: (UPSC 2022)

1. The Attorney General of India has the right to speak in the Parliament.
2. The Attorney General of India has the right to vote in the Parliament.
   Which of the statements given above is/are correct?
   A) 1 only
   B) 2 only
   C) Both 1 and 2
   D) Neither 1 nor 2
   જવાબ: A (AG can speak but cannot vote )

2. Which of the following is not a constitutional authority? (UPSC 2018)
A) Attorney General of India
B) Solicitor General of India
C) Comptroller and Auditor General of India
D) Chief Election Commissioner of India
જવાબ: B (Solicitor General is statutory, not constitutional )

3. Under which Article of the Constitution of India, the Attorney General is appointed? (UPSC 2017)
A) Article 72
B) Article 74
C) Article 76
D) Article 78
જવાબ: C 

GPSC (Gujarat Administrative Service)

1. ‘ભારતનો મહાન્યાયવાદી’ બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ આવે છે? (GPSC 2019)
A) અનુચ્છેદ 74
B) અનુચ્છેદ 75
C) અનુચ્છેદ 76
D) અનુચ્છેદ 77
જવાબ: C

2. રાજ્યના મહાન્યાયવાદી (Advocate General)ને પદ પરથી કોણ હટાવી શકે છે? (GPSC 2020)
A) રાષ્ટ્રપતિ
B) રાજ્યપાલ
C) મુખ્યમંત્રી
D) સર્વોચ્ચ અદાલત
જવાબ: B (Governor’s pleasure )

3. મહાન્યાયવાદીને સંસદના સત્રોમાં મતદાનનો અધિકાર છે?
A) હા
B) ના, તે માત્ર બોલી શકે છે
C) ફક્ત તેમના મત વિસ્તારમાં
D) ફક્ત ત્યારે જ જો તેઓ સંસદ સભ્ય હોય
જવાબ: B 

4. ભારતના મહાન્યાયવાદી વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A) તે કેન્દ્ર સરકારના મુખ્ય કાનૂની સલાહકાર છે.
B) તે સંસદના બંને ગૃહોની કાર્યવાહીમાં ભાગ લઈ શકે છે.
C) તે બંધારણીય હોદ્દો છે.
D) તે સરકારી કર્મચારી (Government Servant) છે.
જવાબ: D (He is not a government servant )

ભારતના મહાન્યાયવાદી (અનુ. 76) અને રાજ્યના મહાન્યાયવાદી (અનુ. 165) બંધારણીય કાયદા અધિકારીઓ છે, જેઓ સરકારોને કાનૂની સલાહ આપે છે અને તેમનું અદાલતોમાં પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. મહાન્યાયવાદી કેન્દ્રનો સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી છે, જેની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિ કરે છે. તે સંસદમાં બોલી શકે છે પણ મતદાન કરી શકતા નથી (અનુ. 88). સોલિસીટર જનરલ અને અધિક સોલિસીટર જનરલ મહાન્યાયવાદીને સહાય કરે છે, પરંતુ તે બંધારણીય નહીં પરંતુ સાંવિધાનિક (statutory) હોદ્દાઓ છે. UPSC અને GPSC ની પરીક્ષાઓમાં મહાન્યાયવાદીના અનુચ્છેદ, તેમના અધિકારો અને મર્યાદાઓ, તેમજ મહાન્યાયવાદી (સ્ટેટ) સાથેના સંબંધિત પ્રશ્નો વારંવાર પૂછાય છે.