સિક્કિમ, ભારતના પૂર્વોત્તર ભાગમાં પૂર્વી હિમાલયની તળેટીમાં વસેલું એક રમણીય અને સાંસ્કૃતિક રીતે સમૃદ્ધ રાજ્ય છે. વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી ઊંચું શિખર કાંચનજંઘા અહીં વિરાજમાન છે, જેને સ્થાનિક લોકો દેવતા તરીકે પૂજે છે. તેના અદભુત કુદરતી સૌંદર્યને કારણે તેને “ભારતનું સ્વિત્ઝર્લેન્ડ” (Switzerland of India) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ લેખમાં આપણે સિક્કિમ રાજ્ય વિશે સંપૂર્ણ
જમ્મુ અને કાશ્મીર, ભારતના સૌથી ઉત્તર ભાગમાં આવેલો એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, જે તેની અપ્રતિમ કુદરતી સુંદરતા, સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસો અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ માટે જાણીતો છે. કાશ્મીર ખીણને “પૃથ્વી પરનું સ્વર્ગ” (Paradise on Earth) કહેવામાં આવે છે. ૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ના રોજ ભારત સરકારે બંધારણની કલમ ૩૭૦ રદ કરી અને જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વિભાજિત
રાજસ્થાન, ભારતના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલું એક વિશાળ, ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે સમૃદ્ધ રાજ્ય છે. નામનો અર્થ ‘રાજાઓનું સ્થાન’ અથવા ‘રાજાઓની ભૂમિ’ થાય છે, જે તેની રાજપૂત યોદ્ધાઓની વીરગાથાઓને યોગ્ય ન્યાય આપે છે. પ્રાચીન સમયમાં આ પ્રદેશ ‘રાજપુતાના’ અને ‘મરુકાંતાર’ (રણનો પ્રદેશ) તરીકે ઓળખાતો હતો. આજે તે ભારતનું સૌથી મોટું રાજ્ય છે અને તેના ભવ્ય કિલ્લાઓ,
પંજાબ, ભારતના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલું એક સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક, ઐતિહાસિક અને કૃષિપ્રધાન રાજ્ય છે. ફારસી ભાષાના બે શબ્દો ‘પંજ’ (પાંચ) અને ‘આબ’ (પાણી) ભેગા થઈને બનેલું આ નામ “પાંચ નદીઓની ભૂમિ” દર્શાવે છે. પ્રાચીન મહાકાવ્ય મહાભારતમાં આ પ્રદેશનો ઉલ્લેખ ‘પંચનદ’ તરીકે મળે છે. આજે તે ભારતના “અનાજના ભંડાર” (Breadbasket) તરીકે ઓળખાય છે અને શીખ ધર્મના કેન્દ્રસ્થાને
ઓડિશા, ભારતના પૂર્વ ભાગમાં બંગાળના ઉપસાગરના કિનારે આવેલું એક ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક અને ઔદ્યોગિક રીતે સમૃદ્ધ રાજ્ય છે. પ્રાચીન સમયમાં આ પ્રદેશ ‘કલિંગ’ અને ‘ઉત્કળ’ તરીકે ઓળખાતો હતો. રાષ્ટ્રગીત ‘જન ગણ મન’માં પણ ‘ઉત્કળ’ નામનો ઉલ્લેખ છે. આજે તે ભારતના ખનિજ ભંડાર, મંદિર સ્થાપત્ય અને સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસા માટે જાણીતું છે. આ લેખમાં આપણે ઓડિશા રાજ્ય
પ્રસ્તાવના ભારતીય બંધારણનો વિકાસ એક સતત પ્રક્રિયા છે જે 1600માં ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીના આગમનથી શરૂ થઈને 1950માં બંધારણના અમલીકરણ સુધી ચાલુ રહી. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન પસાર કરવામાં આવેલા વિવિધ અધિનિયમોએ ધીમે ધીમે ભારતને સંસદીય પ્રણાલી, કાયદાનું પ્રભુત્વ અને સ્વાયત્ત શાસન તરફ દોરી ગયા. આ ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો આજના બંધારણના પાયાના પથ્થરો છે. 1. કંપની શાસન દરમિયાન
મિઝોરમ, ભારતના પૂર્વોત્તર ભાગમાં આવેલું એક રમણીય અને સાંસ્કૃતિક રીતે સમૃદ્ધ રાજ્ય છે. સ્થાનિક ભાષામાં ‘મિઝો’ એટલે ‘ડુંગરવાસીઓ’ અને ‘રમ’ એટલે ‘પ્રદેશ/ભૂમિ’ – એટલે કે “ડુંગરવાસીઓની ભૂમિ”. આખું રાજ્ય પહાડોથી ઘેરાયેલું હોવાથી આ નામ પડ્યું છે. આ લેખમાં આપણે મિઝોરમ રાજ્ય વિશે સંપૂર્ણ માહિતી મેળવીશું, જે વિદ્યાર્થીઓ અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરનારાઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી
શું તમે જાણો છો કે ભારત પાસે દુનિયાનો સૌથી મોટો હસ્તલિખિત ગ્રંથો (મેન્યુસ્ક્રિપ્ટ્સ) નો સંગ્રહ છે? તાડપત્ર, ભોજપત્ર, કપડા કે ધાતુ પર લખાયેલા આ ગ્રંથો આપણી હજારો વર્ષોની જ્ઞાન પરંપરાના સાક્ષી છે. પરંતુ સમય અને પ્રકૃતિના કોપને કારણે આ અમૂલ્ય ધરોહર ઝડપથી નાશ પામી રહ્યો છે. આ પડકારને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકારે 2025ના કેન્દ્રીય બજેટમાં
મેઘાલય, ભારતના પૂર્વોત્તર ભાગમાં આવેલું એક અનોખું અને કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર રાજ્ય છે. સંસ્કૃત શબ્દો ‘મેઘ’ (વાદળ) અને ‘આલય’ (ઘર) પરથી બનેલું આ નામ “વાદળોનું ઘર” દર્શાવે છે. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન તેને “પૂર્વનું સ્કોટલેન્ડ” (Scotland of the East) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું. આ લેખમાં આપણે મેઘાલય રાજ્ય વિશે સંપૂર્ણ માહિતી મેળવીશું, જે વિદ્યાર્થીઓ અને
હિમાચલ પ્રદેશ ભારતના ઉત્તર ભાગમાં હિમાલયની ખોળામાં વસેલું એક અદભુત સુંદર રાજ્ય છે. બરફાચ્છાદિત પર્વતો, હરિયાળી ખીણો, વહેતી નદીઓ, જળવિદ્યુત શક્તિ, સફરજનના બગીચા, પ્રાચીન મંદિરો, લોકસંસ્કૃતિ અને જાણીતા હિલ સ્ટેશનોને કારણે હિમાચલ પ્રદેશ દેશના સૌથી આકર્ષક રાજ્યોમાં સ્થાન ધરાવે છે. “હિમ” એટલે બરફ અને “આચલ” એટલે ખોળો અથવા પર્વતનો આછો વિસ્તાર — આ રીતે હિમાચલ